Xanthiona

In het vorig bericht besprak ik de keuze voor Wel of geen LifePO4 accus op motorjacht Xanthiona? Tijdens de vakantie (Weer niet naar Friesland met motorjacht Xanthiona) was er volop gelegenheid om me verder te verdiepen in de materie van het laden van accus via de dynamo van de motor.

De meest gangbare oplossing om met de dynamo LifePO4 accus op te laden is door een DC-DC (batterij naar batterij) lader te installeren, hieronder schematisch weergegeven:

Deze DC-DC lader moet dan worden ingesteld op het laadprofiel van de LifePO4, die er voor zorgt dat zodra de service accu vol is, de hoeveelheid laadstroom van de DC-DC lader wordt teruggeschroefd/afgeschakeld. Door de lage interne weerstand van een LifePO4 accu is deze in staat om grote hoeveelheden stroom op te nemen. Zou de LifePO4 rechtstreeks aan de dynamo hangen, zonder de DC-DC lader er tussen, dan is de kans groot dat de dynamo kapot gaat van die enorme hoeveelheden stroom en de bijbehorende hitte. Mogelijk gaat dan ook de accu stuk of krijgt schade. Eerder beschreef ik al welke DC-DC laders er zijn met als nadeel van deze oplossing dat ze maximaal 50 of 60 A kunnen leveren. Een deel van de potentie van de 150 A dynamo wordt dan niet gebruikt.

Een hele andere oplossing is een externe regelaar te installeren, die de te leveren hoeveelheid stroom van de dynamo kan regelen. Er zijn een diverse regelaars die dit kunnen, de Wakespeed 500 is de bekendste en de Arco Zeus is net nieuw. Beide bieden extra veiligheid, omdat ze ook het voltage van de accu meten en de temperatuur van de dynamo en de accu in de gaten houden. Wordt 1 van de 2 te heet, dan wordt de hoeveelheid laadstroom teruggeschroefd of zelfs afgeschakeld. De Wakespeed 500 is al een flink aantal jaren op de markt en in vele honderden boten geinstalleerd. Het instellen en programmeren van Wakespeed 500 is niet zo makkelijk, reden om vanaf de komende herfst met de Wakespeed 500 Pro versie uit te komen, die veel makkelijker via Bluetooth kan worden ingesteld.

De Arco Zeus is nog maar net op de markt, klinkt veelbelovend en biedt veel mogelijkheden, zeker met de VE-CAN en NMEA2000 aansluitingen. De betrouwbaarheid van de Zeus zal in de loop der jaren nog bewezen moeten worden. Sinds eind oktober kan de Zeus ook overweg met het Distributed Voltage and Current Control (DVCC).

Het grote voordeel van de oplossing met de externe regelaar is dat de maximale potentie van de dynamo van 150 A benut kan worden. Veel LifePO4 accus kun je laden met een factor 1, 0.5 of 0.2 aan stroom. Dus een 400 Ah LifePO4 laden met 150 A is in een korte tijd weer vol. Vaar je veel korte afstanden, dan is dat een goede keus. Vaar je veel lange afstanden, dan kun je de laadstroom naar beneden bijstellen en duurt het langer voordat de accu weer vol is. Bijkomend voordeel is dat de DC-DC lader die de start accu moet laden, met veel minder vermogen toe kan. Het kleine beetje stroom dat verbruikt is voor het starten van de motor en/of (in het geval van de Xanthiona) het kort gebruik van de hekschroef, is dan in korte tijd met een 20 A lader dan zo weer bijgeladen.

Tijdens de Hiswa te water sprak ik nog met een gerenommeerde installateur die voorstelde dat de DC-DC lader om de start accu te laden niet nodig was. Het laadprofiel van de LifePO4 zit vrij dichtbij het laadprofiel van de lood-zuur start accu en zal snel vol zijn, omdat hij tijdens het starten slechts weinig is ontladen.

Een hele andere mogelijke oplossing is na de dynamo en eventuele splitter een 24 V naar 230 V inverter installeren. De 230 V van de inverter toevoeren aan de 2e (generator) ingang van de Quattro en dan de Quattro de LifePO4 accu laten laden. Deze oplossing heb ik uitgezet op het Victron Community forum en tijdens de Hiswa ook aan de Victron specialisten voorgelegd. Op het forum heb ik nog geen goed antwoord gekregen, mede omdat het forum net verhuisd is naar een volledig nieuwe omgeving: nieuw Victron community forum. Het antwoord van de Victron specialisten zijn ze nog aan het uitzoeken. Victron heeft inmiddels wel een Smart inverter met veel mogelijkheden, dus waarschijnlijk is het wel mogelijk, maar of er nadelen aan deze oplossing zitten weet ik nog niet. Het voordeel is in ieder geval dat de dynamo en de Quattro zo efficient mogelijk worden gebruikt en dat de bestaande situatie met de Sterling Split Pro R en Advanced Regulator kan blijven zoals het is en er maar 1 apparaat hoeft te worden toegevoegd. Met een 24/3000 inverter kan ik dan nog tot 125 A de LifePO4 laden. Hieronder het meer uitgebreide schema met de toegevoegde inverter.