Het motorjacht Xanthiona is een Almarine 1700, geleverd als technisch vaarklaar casco in oktober 2011. In de afgelopen 5 1/2 jaar is het jacht nagenoeg volledig ingetimmerd, sanitair en elektra aangelegd en de nodige navigatieapparatuur geinstalleerd. Het jacht is nu ongeveer 95 % klaar. Zie ook de Tijdlijn voor het verloop van de werkzaamheden. Lees verder op dit blog over de bouw van het casco, de bijzondere ideeen en afwijkende concepten, de uitvoering van elektra/sanitair, overwegingen en keuzes en het uiteindelijk resultaat. Specificatie Xanthiona.

Advertenties

12 reacties

WTW weggewerkt in de kast op motorjacht Xanthiona

WTW en luchtkanalen

In het vorige bericht (ventilatie gekoppeld aan huisautomatisering) schreef ik uitgebreid over de redenen en achtergrond om een warmte-terug-win (WTW) unit te installeren ter voorkoming van condens en om luchtjes en vocht uit de gastenbadkamer/dagtoilet af te voeren. De WTW is inmiddels geinstalleerd, aangesloten en functioneert zoals verwacht. Het aanbrengen van de luchtkanalen had de nodige hoofdbrekens. Ten eerste moest ik, omdat de aansluitingen dicht bij elkaar zitten, diverse bochten uitproberen die langs elkaar en over elkaar heen moeten. Ook wil ik de kanalen zo weinig mogelijk in het zicht hebben en het heeft enkele weken gekost om het geheel zo goed mogelijk weg te werken. Eigenlijk had ik dit vooraf moeten bedenken, dan waren ze nog beter weggewerkt achter de betimmering.

De verse lucht wordt nu de achterslaapkamer, de gastenslaapkamer en de keuken in geblazen. De afvoer van ‘vervuilde’ lucht gebeurt vanuit de hal beneden, zodat een maximale circulatie van lucht ontstaat.

WTW in kast

De WTW is nu weggewerkt in de kast in de doorloop naar de achterslaapkamer. Er komen nog schuifdeuren voor. De kast heeft een deel voor hangkleding direct naast de achterslaapkamer en een deel met legplanken naast de hal. In dat deel kunnen zaken als beddegoed en schone badlakens worden opgeborgen.

WTW in kast

De WTW is permanent aan en erg stil op de (standaard) stand 1. Zodra er iemand de badkamer/toilet binnengaat, gaat de WTW in stand 3 voor extra afvoer.

Het programmeren in het huisautomatiseringsysteem (gebaseerd op het KNX protocol) gaat nog niet helemaal zoals ik wil. De WTW gaat aan zodra de sensor beweging detecteert en blijft dan ook aan gedurende 15 minuten. Om de WTW niet onnodig in stand 3 te zetten, wil ik eigenlijk dat de WTW pas aangaat als het (toilet) bezoek langer duurt dan 1 minuut, ik ben nu wat nog aan het vechten met de juiste instelling van alle parameters van de sensor en de actuator.

Instelbare parameters voor motion detector

Een reactie plaatsen

Ventilatie gekoppeld aan huisautomatisering op motorjacht Xanthiona

Toch niet zo’n goed idee deze Passad M108 fancoil

Een aantal malen is het probleem van condens en ventilatie al ter sprake gekomen op dit weblog over motorjacht Xanthiona, zie berichten Voorkomen van condens en Condens wordt een probleem. Eerder had ik het idee om geforceerd lucht van buiten naar binnen te blazen via een ‘fancoil’. Deze bestond uit een warmtewisselaar aangesloten op de centrale verwarming en een flinke ventilator. Op deze manier komt er wel verse lucht binnen, maar of je ook daadwerkelijk de condens kwijt bent is maar de vraag. Het apparaat maakte ook nogal veel herrie, dus ik zocht iets anders.

De compacte Zehnder WHR918

Afzuigen van ‘vervuilde’ lucht en condens leek me beter, maar dan zuig je in principe ook je warmte van binnen mee naar buiten, een verspilling van energie. Dit leidde tot de gedachte om een warmte-terugwin-installatie (WTW) te installeren. Zo’n apparaat gebruikt de warmte van de uitgaande lucht om de binnenkomende verse lucht te verwarmen. Na meer dan een jaar zoeken, nadenken, installatiehandleidingen lezen en allerlei websites bezoeken, heb ik gekozen voor een compacte unit van Zehnder, de WHR918. Deze WTW heeft een rendement van 94 %, is zuinig en erg stil.

Het idee is om de WTW te koppelen aan het (KNX) huisautomatiseringssyteem. Het licht in de badkamer/toilet gaat aan via een sensor en de bedoeling is om ook direct de WTW in stand 2 of 3 te zetten zodra iemand de badkamer in gaat. Zolang er beweging is blijft het licht branden en de WTW in verhoogde stand ventileren. Als er geen beweging meer is gaat bijvoorbeeld het licht na 30 seconden uit en blijft de WTW, afhankelijk van hoe je het programmeert, nog 15 of 20 minuten doordraaien totdat alle vocht/condens van het douchen of de luchtjes weg zijn.

Het apparaat staat inmiddels op zijn plek en wacht op aansluiting. In eerste instantie had ik bedacht om de lucht van de badkamer beneden en de achterste en voorste slaapkamer af te zuigen. Met name voor de badkamer/dag toilet is dit belangrijk in verband met vocht van het douchen en eventuele luchtjes van het toilet. Ook verwacht ik eigenlijk dat de voorste en achterste slaapkamer het minst worden geventileerd en dat de kans op condens/vocht groot is. De toevoer van verse lucht zou dan beneden in de hal zijn en naar de woonkamer/salon. Op zich zou er dan circulatie van de lucht moeten ontstaan. Wel had ik bedenkingen of de slaapkamers voldoende worden geventileerd omdat de afzuiging om de hoek van de deur zit en de verse lucht onder een kier onder de deur naar binnen komt, de lucht legt dus maar een korte weg af.

Ventilatie-overzicht

Op het internet lees ik dat er allerlei bouwbesluiten zijn en dat in principe verse lucht niet afgezogen, maar altijd aangevoerd moet worden in een slaapkamer. Na enig puzzelen denk ik dat het beter is om inderdaad verse lucht toe te voeren aan de slaapkamers en woonkamer en dat dan lucht vanuit de badkamer en de hal worden afgezogen. Voor de circulatie van lucht lijkt me het ook beter, je krijgt een betere verloop van de lucht van boven (woonkamer) naar beneden richting de hal. Ik geloof ook dat als je de verse lucht een slaapkamer binnen blaast, dat het dan beter in alle hoeken komt en dat er beter geventileerd wordt.

Perilex aansluiting. Hoe zit dat?

Nu nog uitzoeken hoe het precies zit met de perilex aansluiting. Het idee is om de WTW continu te laten draaien (perilex aansluiting L3) en dan stand 2 en 3 (perilex aansluiting M/L2 en H/L3) via het huisautomatiseringsysteem in te schakelen. Ik denk dat ik stand 3 gebruik voor het ventileren van de badkamer (ca. 15-20 minuten) en stand 2 gebruik in het geval ik denk dat het vochtig is in de boot en ik handmatig via het touchscreen deze stand wil in schakelen. Ook kunnen er luchtvochtheidssensors op het huisautomatiseringssysteem worden aangesloten, die er dan voor zorgen dat automatisch de WTW in een hogere stand gaat totdat een bepaald lager niveau van luchtvochtigheid wordt bereikt.

Ik ben wel benieuwd hoe het gaat met de warmte in de slaapkamers. Als ik ’s winters namelijk de verwarming in deze kamers op laag houdt, dan zal waarschijnlijk door de WTW verse en enigszins verwarmde lucht de slaapkamers in worden geblazen en zal vermoedelijk de temperatuur daar stijgen. Hoeveel is nog te bezien.

1 reactie

Eerste grote vakantiereis voor motorjacht Xanthiona

Eindelijk hebben we de eerste grote vakantiereis gemaakt met ons motorjacht Xanthiona. De reis naar Duitsland in 2011, de terugreis in 2015, enkele kleine tochtjes op de Randmeren en het Wolderwijd rekenen we nog niet als echte vakantiereis. Nu de Xanthiona circa 95 % klaar is werd het ook wel eens tijd. Zeker om de boot nog beter te leren bedienen en om te ervaren of alle apparatuur en systemen voldoen.

De city tour, rondje Rotterdam

Het werd een city tour, een rondje Rotterdam; van Strand Horst naar Amsterdam Marina, Haarlem, Leiden, Delft, City Marina Rotterdam, Gouda, Amsterdam Marina terug naar Strand Horst. Totaal 292 km, 38 motoruren, 14 dagen, ca. 320 liter brandstof. Bij 1400 toeren vaart de Xanthiona 13 km/uur. Dit hebben we meestal aangehouden, behalve waar een lagere snelheid werd aangegeven.

We zijn onder ca. 80-90 bruggen doorgegaan, het stuk van Gouda naar Amsterdam Marina telde er al 35. Over het algeheel weinig hoeven wachten voor de bruggen, meestal ontstond er wel een konvooitje van 5 of meer schepen samen en dan werden de bruggen meestal vlot opgedaan. Pech voor ons natuurlijk als er dan weer even een brug was van bijvoorbeeld 4.30 meter hoogte, waar dan bijna iedereen onder doorvaart en wij moeten wachten op opening. Ik had de hoogte van de Xanthiona op de 1e dag nog eens precies nagemeten: 5.90 meter (bovenkant toplicht) met antennes naar beneden. Met antennes recht omhoog 7.00 meter.

Op de route van Leiden naar Delft waren 3 vaste bruggen met een doorvaarthoogte van 5.60 meter. Daar hebben we de radarbeugel naar beneden gedaan en bij passage had ik nog ca. 30-40 cm speling. Twee dagen later op de Schie heb ik de radarbeugel nog een keer gekanteld omdat ik geen zin had om eindeloos te wachten op opening van de brug in de A20 bij Schiedam met 5.50 meter doorvaarthoogte. De spoorbruggen hebben over het algeheel 7.00 meter doorvaarthoogte. Zo bleek ook bij Gouda, waar ik net met het puntje van de antenne langs de onderkant van de brug schraapte.

Verder geen problemen met de apparatuur of de systemen van de Xanthiona. Wel zijn er nog steeds heel weinig mogelijkheden voor het lozen van zwart (toilet) water, ik werd daarom gedwongen op een gegeven ogenblik om het zwart water overboord te pompen.

We hebben ook 2 dagen zonder walstroom, op de stroom van de accubank geleeft, daarna was de accubank voor 40 % leeg. In principe ga je met loodzuur accu’s nooit beneden 50 %. Ik had zelf gehoopt dat we het ca. 4 dagen uit kunnen houden op de accu’s. Misschien het leefpatroon wat aanpassen, minder stroom verbruiken, bijvoorbeeld minder koffie en thee drinken. We hebben in de 2 weken, 115 kWh verbruikt, ca. 8.2 kWh per dag.

De Xanthiona in Haarlem

De Xanthiona ‘vastgelopen’ in Leidschendam vanwege een wielren evenement

In Delft hadden ze een groen in plaats van een rood tapijt voor de Xanthiona uitgelegd

De Xanthiona in Delft

De Xanthiona in de entrepothaven van City Marina Rotterdam

De Xanthiona in Gouda

De Xanthiona in Marina Amsterdam (2 x)

2 reacties

Plafond in salon en keuken motorjacht Xanthiona aangebracht

Extra latten tussen de spanten

Bijna 3 weken duurde het om het plafond in de salon en keuken te installeren van ons motorjacht Xanthiona. Vooraf was al voorspeld dat het een moeilijke maar ook zware klus zou worden. Moeilijk, omdat  tussen de spanten, die om de meter zitten, extra latten moesten worden aangebracht om te voorkomen dat het plafond gaat doorhangen. Het was zwaar omdat alles boven je hoofd gemonteerd moet worden en daar is het lichaam en de spieren niet op ingericht. Het was dus echt afzien.

Extra isolatie

Er was genoeg ruimte tussen de plafondplaten en de bij de bouw aangebrachte purlaag voor extra isolatie. Het aanbrengen hiervan maakte de klus extra moeilijk, omdat de isolatie op maat gesneden moest worden rondom de latten.

De plafondplaten moesten er recht in, na veel rekenen en puzzelen heb ik uiteindelijk het hele plafond eerst plaat voor plaat uitgetekend op de latten. Ook het evenredig en in lijn brengen van de spotjes vergde het nodige rekenwerk.

Voor de grote gastenkamer had ik in Duitsland al plafondplaten gekocht van de Bauhaus. Deze platen hebben 10 jaar garantie, en zijn vanwege de slechts 10 mm dikte, vooral ook licht. Bovendien zijn ze maar 17.5 cm breed. Ze worden met klemmetjes vastgezet, hoe smaller de platen, hoe meer klemmen. Probleem was echter wel hoe aan meer van die specifieke plafondplaten te komen. Gelukkig zijn er inmiddels een paar Bauhaus zaken in Nederland, o.a. in Hengelo.

Voordat ik het plafond kon aanbrengen, moest ook de lekkage bij het middelste raam worden opgelost. Met wat extra rubberstroken er tussen lijkt dat nu opgelost.

DSC04416

Dat zit er strak in.

DSC04414
En eindelijk alle kabels weggewerkt.

 

Een reactie plaatsen

Vloeren benedenverdieping motorjacht Xanthiona gelegd

Effe moeilijk rondom de 2 tredes naar grote gastenkamer

In juni zijn de vloeren van de benedenverdieping van ons motorjacht Xanthiona gelegd. Ik heb gekozen voor een laminaat met licht (wit-grijs) eiken motief. In de grote gastenkamer had ik dit vorig jaar al gelegd vanwege bezoek in de zomervakantie, maar de rest moest ook nog. Laminaat leggen is weinig bijzonder, het ging redelijk vlot.

Enig probleempje was rond de 2 tredes naar de grote gastenkamer, de tredes waren ongelijk qua hoogte en rondom moest er nog wat worden afgewerkt. Het zit er nu in en het ziet er direct een stuk beter uit. In de kleine gastenkamer is een luik aangebracht om bij de verdeler voor de CV-leidingen te komen. In de hal zouden eigenlijk ook 3 luiken moeten, voor diverse zaken, maar omdat ik daar in al 5 jaar nooit bij heb gemoeten, heb ik het zonder luiken gedaan. Mocht ik er ooit bij moeten, dan moet een deel van het laminaat er uit.

Vloer in de kleine gastenkamer met luik

In de grote slaapkamer moet het laminaat er wel weer uit, omdat daar in ieder geval nog 1 luik in moet om bij de boegschroefacccu en wat elektra te kunnen komen.

Garderobe in de hal

In de hal is nu ook de garderobe gemaakt voor jassen en dassen.

Een reactie plaatsen

Verwarming via huisautomatiseringssysteem op motorjacht Xanthiona

Een beetje vreemd terwijl het buiten 30 graden is om nu, eind mei, te schrijven over de verwarming in ons motorjacht Xanthiona, maar het is een onderwerp wat me lange tijd bezig hield. Tevens moet ik om de salon verder af te maken, de TV-kast definitief vorm geven. In de TV-kast is inmiddels de TV-lift opgenomen en er zijn 2 Jaga (wandinbouw) convectoren achter geinstalleerd.

TV-lift Venset 600B

In het begin heb ik nagedacht over vloerverwarming in de gehele boot, maar dat was erg duur. Ook dacht ik aan eventuele airco in combinatie met de verwarming, een zogenaamd Environmental Control System (ECS), dit was nog veel duurder. Uiteindelijk koos ik voor de traditionele manier van verwarmen met radiatoren. Naarmate de salon en keuken meer vorm kregen zag ik wel dat er eigenlijk geen plaats is voor radiatoren. Bovendien als ze in het zicht zijn is dat minder mooi, alhoewel Jaga wel hele fraaie radiatoren maakt.

Plintverwarming in de salon en keuken

In de salon en keuken koos ik daarom voor zogenaamde plintverwarming. Mijn inschatting was dat deze mogelijk niet voldoende vermogen hadden en daarom wilde ik als extra in de TV-kast een 2-tal Jaga wandinbouw convectoren installeren. Deze zijn 2 weken  geleden geinstalleerd. De warmte moet wel goed vanachter de kast naar boven gaan, volgens Jaga moeten de doorlaatopeningen daarom minstens 75 % bedragen. Via Ventilatieshop.nl heb ik een paar mooie ventilatieroosters gekocht en deze afgelopen week in de TV-kast geplaatst.

Jaga wandinbouw convectoren in achterkant van de TV kast

De temperatuur op de Xanthiona wordt nu nog gecontroleerd door een centrale thermostaat (de Slimme thermostaat van ICY). Tijdelijk had ik de temperatuur geregeld per kamer via het Evohome systeem van Honeywell, maar dat is nu thuis geinstalleerd. De Slimme thermostaat doet nu weer dienst. Vanaf het begin had ik het idee om de temperatuur per kamer te kunnen regelen, mede daarom had ik voor het huisautomatiseringssysteem van Zennio gekozen. Zennio heeft een mooi touchscreen dat gebruik maakt van het KNX protocol, waarmee je het licht kunt schakelen, maar ook de temperatuur in een kamer kunt regelen.

ICY Slimme thermostaat

Zennio Z38 touchscreen voor KNX huisautomatiseringssysteem

Om nu de temperatuur via de Z38 touchscreen te kunnen regelen moet er nog een verwarmingsmodule in het KNX systeem worden opgenomen die op zijn beurt de elektro-thermische kleppen voor de individuele kamers bij de CV-verdelers aanstuurt. En er moet nog een hoop worden geprogrammeerd via de ETS software om alle modules met elkaar te laten communiceren.

KNX verwamingsmodule voor het aansturen van de thermo-elektrische kleppen

Een reactie plaatsen

Update elektrische schema’s motorjacht Xanthiona

Vorige week heb ik op diverse kabels en allerlei elektrische apparatuur (alsnog) labels geplakt. Soms is er te weinig tijd of komt het effe niet uit om de juiste labels aan te brengen, of nog erger de bekabeling klopt niet met het elektrisch schema. Het totale elektrische ontwerp was vooraf uitgewerkt, maar in de praktijk is het soms handiger om een bepaalde kabel toch een andere route te geven of ergens anders op aan te sluiten, of krijgt een apparaat een ander nummer of naam. De meeste apparaten en ook alle aansluitingen op de groepskasten zijn nu gelabeld. Het werd tijd om het geheel van achter de PC nog eens door te nemen en de schema’s aan te passen. De verbeterde schema’s vind je hieronder.

Heel veel afwijkingen zijn er niet. Het concept is nog steeds dat alle boord-electronica en navigatie-apparatuur op 24 V draait en alles wat voor het dagelijkse huishouden nodig is, is gebaseerd op 230 V. In principe zijn er geen schakelaars en wordt alles bediend via touchscreen of reageert via een sensor. Het is een digitaal motorjacht.

Victron accumonitor BMV700

Enkele maanden geleden heb ik een Victron BMV700 accumonitor toegevoegd om goed te traceren hoeveel stroom in en uit de service accu stroomt. Sinds vorige week is de accumonitor ook gekoppeld aan het NMEA2000 systeem zodat ik de status via het netwerk kan zien.

Xanthiona NMEA2000 overzicht

Van de 3 NMEA2000 netwerken wordt er 1 gebruikt om continue de status van de brandstof, drinkwater, zwart water en de 230 V en 24 V te monitoren. Via het 2de netwerk wordt alle boordelectronica en navigatie-apparatuur geschakeld. Alle navigatie informatie wordt uitgewisseld via het 3de netwerk.

Xanthiona 230 V overzicht met KNX touchscreens en sensoren voor het licht

Het 230 V schema toont alle gebruikers, waarbij op dit moment alle stopcontacten zijn aangelegd, alle apparatuur is aangesloten, maar veel van de lichtpunten moeten nog worden geinstalleerd. De lichten worden aan en uit gezet via Zennnio touchscreens of sensoren, die schakelen op basis van het KNX protocol.

B+G Kwh meter

Door het vermoedde hoge stroomverbruik over de afgelopen winter, heb ik inmiddels ook een Kwh meter geinstalleerd om het stroomverbruik beter in de gaten te houden. Op advies van Stroomwinkel.nl gebruik ik de Victron Multiplus niet meer continue om de startaccu’s op spanning te houden. Het apparaat zelf gebruikt ook aardig wat stroom. Het stroomverbruik voor de ‘winterstand’ is nu ca. 4 Kwh per dag en vergeleken met andere boten in de haven is dat ‘normaal’. Er zijn boten bij waar permanent op wordt gewoond en die ca. 10 Kwh per dag gebruiken. Onze ‘zomerstand’ is ongeveer 5.5 Kwh per dag.

 

Een reactie plaatsen