Jurjen Hoekstra

Deze gebruiker heeft geen biografische informatie ingevoerd

Homepage: https://xanthiona.wordpress.com

Instellingen voor zonnepanelen op motorjacht Xanthiona

Het is mij nog niet helemaal duidelijk wat de beste instellingen zijn om het maximale uit de zonnepanelen te halen op ons motorjacht Xanthiona. In het vorige bericht over de zonnepanelen schreef ik over 2 opties: gebruik van ‘ignore AC’, waarbij de walstroom wordt afgeschakeld totdat de accu bijvoorbeeld tot 23 V leeg is. Met ons gebruik van elektriciteit, zakt de accu dan tot ca. 50 % ontlading en dan na een dag of 5 springt de walstroom bij om de accu’s weer te laden tot bijvoorbeeld 85 %. De panelen moeten dan op zonnige dagen de rest bijladen. Op donkere dagen en in de winterperiode gaat dat niet lukken.

De opbrengst van de zonnepanelen over meerdere dagen.

Bij de ‘ignore AC’ optie had ik in eerste instantie iets over het hoofd gezien. Als namelijk de walstroom afschakelt, schakelt ook de 2e uitgang van de Quattro af. Op die 2e uitgang zitten de zware gebruikers, zoals de oven, vaatwasser, wasmachine, etc. met een eigen groepenkast aangesloten. De daarop aangesloten apparatuur kan ik dan niet meer gebruiken. Erg lastig. Een mogelijkheid om dit op te lossen is, de groepenkast met zware gebruikers ook op de 1e uitgang van de Quattro aan te sluiten. Maar er is ook een andere oplossing, kom ik later op terug

AC out 2 groepenkast

Iemand anders wees mij er verder op, dat het ook niet slim is om met de zware gebruikers eerst de accu flink te ontladen, als je bijvoorbeeld de oven een half uur aan hebt. Je moet de verloren energie ook weer terug stoppen in de accu en met laden ontstaat er ca. 20-30% verlies. Slimmer is, als er veel vermogen wordt gevraagd door een apparaat, dit toch rechtstreeks vanuit de walstroom te laten komen.

De 2e optie, waarbij Distributed Voltage and Current Control (DVCC) is ingesteld op de Venus GX, zou in theorie er voor moeten zorgen dat de Venus GX de gehele stroomvoorziening en laadstroom van het systeem regelt. Hierbij zou dan de laadstroom van de Quattro terug worden geregeld met de hoeveelheid beschikbare laadstroom van de zonnepanelen. Dit leek te functioneren, zolang de laadtoestand van de accu’s in ‘bulk’ stond, maar na de overgang in ‘absorptie’ liep de laadstroom van de zonnepanelen terug naar 0. Bij het laden heeft ogenschijnlijk de Quattro prioriteit over de zonnepanelen.

DVCC: laadstroom van panelen terug naar 0, waarom?

Via, via, kwam het advies om de ‘float’ laadspanning met 1 V te verlagen. Waarom dit zou moeten is mij niet geheel duidelijk, maar heb dit toch even uitgeprobeerd. In eerste instantie leek dit niet te werken en bleeft de laadstroom door de zonnepanelen 0. Op het moment dat de accu’s van ‘absorptie’ naar de ‘float’ toestand ging, begonnen de panelen weer mee te laden. Dus het verlagen met 1 V werkt. Na enkele uren lezen op de Victron community website over vergelijkbare situaties, kreeg ik de indruk dat ook de absorptiespanning met 1 V verlaagt moet worden, zodat ook bij absorptieladen de zonnepanelen mee gaan doen.

DVCC: in float toestand doen de panelen weer mee

Na nog enkele situaties op de Victron Community site bestudeerd te hebben, kwam ik een specifiek document tegen over ‘Ignore AC‘. Hieruit bleek dat de keuze in VE Configure bij de Virtual Switch voor ‘dedicated Ignore AC’ meer mogelijkheden biedt dan de ‘ignore AC’ optie. 

Bij ‘dedicated Ignore AC’ kun je aangeven dat als er veel vermogen wordt gevraagd, dit niet uit de accu komt, maar toch rechtstreeks door de walstroom wordt geleverd. Bovendien kun je via dit tabblad in VE Configure ook instellen dat bij bijvoorbeeld een accuspanning van 23.5 V of bij een ontlaadtoestand van 50 % de walstroom niet wordt genegeerd. Een laatste mogelijkheid is bij het bereiken van bulk of absorptietoestand of bij een bepaald voltage de walstroom weer wordt afgeschakeld. Volgens het Ignore AC document, is het economischer om na het bereiken van de bulk toestand de walstroom weer af te schakelen, de absorptiefase duurt namelijk veel langer.

Voor de Xanthiona heb ik in VE Configure gedurende enkele dagen ‘dedicated Ignore AC’ als volgt ingesteld:

Dedicated Ignore AC met meer mogelijkheden

Deze waardes zul je naar de eigen specifieke situatie van de boot moeten ‘tweaken’. Eerst had ik bijvoorbeeld het aantal Watts op 1400 staan. De waterkoker van 2200 W zorgde er dan voor dat de walstroom aan ging. Maar in eerste instantie wilde ik dat voor een enkel kopje thee, de walstroom niet bij springt. Intentie was immers, de accu’s zoveel mogelijk gebruiken. Waarde verhoogt naar 2400 W. Maar ook dat beviel niet, want de dekwaspomp trekt maar 1300 Watt. Als ik de boot ga wassen gebruik ik die pomp wel enkele uren en die grote hoeveelheid stroom wil ik nou net weer niet uit de accu halen. Dus uiteindelijk de waarde op 1200 Watt gezet en 2 minuten. Het water koken duurt korter dan 2 minuten, dus walstroom niet aan. En met meer dan 1200 Watt voor de dekwaspomp gaat na 2 minuten de walstroom wel aan.

Bij een kennis hier in de haven, die een nagenoeg vergelijkbare installatie heeft ging ’s avonds tijdens het koken op inductie, de walstroom nogal wat aan en weer uit en sprong de Quattro in ‘overload’. Daar hebben we de instelling op 2000 W gezet en die blijft dan minstens 15 minuten. Dat brengt wat rust voor de Quattro.

Een aantal dagen later vond ik een aardige discussie op de Victron community site over het activeren van AC Out 2 (waar mijn zware gebruikers aan hangen).

Gevonden op het Victron Community site

Met deze assistant is het mogelijk om als er geen walstroom is, om toch de AC Out 2 aan te zetten. Dan hoef ik niet de kabels van AC Out 2 aan AC Out 1 te zetten. De installatie blijft dan zoals ik het oorspronkelijk had bedacht. Helaas kun je de assistant functie niet gebruiken in combinatie met de Virtual Switch. Pech, dacht ik in eerste instantie. Verder zoeken op de Victron Community bracht een oplossing:

Assistant generator start/stop voor Ignore AC en AC Out 2

Iemand had al uitgedokterd dat je met de ‘general flag’ in combinatie met het ‘start/stop generator’ relais ook de walstroom uit en aan kunt zetten met dezelfde mogelijkheden als bij de Virtual Switch voor ‘dedicated Ignore AC’. Ik heb die assistant grotendeels gekopieerd en gecombineerd met de assistant voor AC Out 2. In bovenstaande assistant zie je hoe ik het nu voor elkaar heb gekregen dat de walstroom op de juiste momenten uit of aan is en de zware gebruikers op AC Out 2 stroom hebben, als de SOC van de accu hoger is dan 75 %.

Over het correct functioneren van Distributed Voltage and Current Control (DVCC) van de MPPT had ik mijn twijfels. Ik had immers geobserveerd dat in tegenstelling tot de handleiding van de MPPT, de zonnepanelen niet de prioriteit boven de Quattro kregen tijdens het laden van de accu. Ook was ik niet zeker of DVCC gebruikt kon worden in combinatie met Ignore AC. Dit heb ik maar eens voor gelegd aan de slimmeriken op de Victron Community site, hier kun je de discussie volgen.

Het enige antwoord is niet helemaal duidelijk, maar ik heb nogmaals het gedrag van DVCC geobserveerd toen de walstroom inschakelde. Het totale te gebruiken amperes is in DVCC op 70 A gezet. Duidelijk zag ik bij volle zon, de panelen meer laden en de Quattro minder en bij een paar wolken, liep de laadstroom van de panelen terug en de Quattro omhoog. Dus het lijkt te werken. We heb ik de absorption spanning en de float spanning enkele tienden lager gezet in de Quattro. Of dat invloed heeft is mij niet duidelijk.

Quattro en panelen laden beide, bij wolken minderen de panelen en laadt Quattro meer.

Een reactie plaatsen

Ervaring met zonnepanelen op motorjacht Xanthiona

2 x LG 370 Wp zonnepaneel op voordek van de Xanthiona

Sinds enkele dagen genieten we op ons motorjacht Xanthiona van gratis (?) stroom. In het vorig bericht heb ik uitgelegd dat we om te besparen op de electriciteitsrekening (en uiteraard een bijdrage te leveren aan het groene denken), zonnepanelen wilden installeren. ‘Gratis’ stroom is relatief, want pas na een terugverdientijd van 3.8 jaar, gaan we echt besparen. Het werden 2 x LG 370 Wp panelen die inmiddels op het voordek zijn geinstalleerd. Via de Victron MPPT Bluesolar 100/30 wordt met de opgewekte energie de accu geladen.

Volle zon, rond 12.00 uur, 621 W opgewekt.

Het mooie pinksterweekend met veel zon bood een mooie gelegenheid om het fenomeen van zonne-energie en de installatie te observeren en er wat mee te experimenteren. Op een zonnige dag, rond 07.00, beginnen de panelen al wat op te leveren, met uiteraard de piek zo tussen 11.00 en 14.00. De maximaal te verwachten opbrengst van ca. 85 % werd gehaald, het geklokte maximum van 621 W geeft zelfs 621/720 = 86.25 %.

Opgewekte energie in oranje, verbruik in roze.

Om daadwerkelijk te besparen heb ik de walstroom uitgeschakeld, door de configuratie van de Victron Quattro 8000 via VE-Configure aan te passen. Dit is nu erg eenvoudig, omdat je via het portal van Victron Remote Management (VRM) het configuratie bestand van de Quattro op afstand kunt downloaden, aanpassen en weer kunt uploaden. Je schakelt de walstroom uit in VE-Configure, door een Virtual Switch (VS) te definieren, die bijvoorbeeld bij 23.8 V aan gaat en bij 25 V weer uit gaat. Als de VS aan is, wordt de AC (walstroom) niet genegeerd. Dus raakt de accu beneden de 23.8 V (ca. 40 % leeg) , dan gaat de walstroom de accu weer laden tot 25 V (ca. 80 % vol) en daarna nemen de panelen het weer over.

Met een Virtual Switch in VE-Configure, de walstroom automatisch uit en aan.

Over een 3-tal dagen zag ik het onderstaande gedrag van de laadtoestand van de accu terwijl de walstroom uit was. Nadat de accu weer redelijk is bijgeladen overdag, zakt door het energieverbruik ’s avonds en ’s nachts, de laadtoestand met ca. 15 %. Door de zonnepanelen wordt overdag de accu dan met ca. 5 % bijgeladen. Maar over meerdere dagen gaat de accu dus met 10 % naar beneden. Op dag 5 of 6 als de laadtoestand ca. 40 % bereikt, zal de Virtual Switch de walstroom weer aanschakelen en wordt de accu door de Quattro bijgeladen tot 80 %. Het continue stroomverbruik op de Xanthiona is vrij hoog, ca. 200 W per uur (= 4.8 kW per etmaal).

Laadtoestand service accu over 3 dagen zonder walstroom

Het laden van de service accu kan nog slimmer. De Victron Venus GX functioneert als de centrale controle module in het 24 V elektrisch systeem en kan de Quattro en MPPT aan sturen. In de configuratie van de Venus GX is een instelling Distributed Voltage and Current Control (DVCC). Deze zet je aan en tevens zet je de maximale laadstroom op bijvoorbeeld 100 A. Nu regelt de Venus GX, dat als de panelen 20 A laden, dat dan de Quattro nog maar 80 A laadt. Is er minder zon en de panelen leveren minder, dan zorgt de Venus GX er voor dat de Quattro meer laadt. De accu wordt continue op 100 % laadtoestand gehouden.

DVCC aan en laadstroom max 100 A in Venus GX

Er ontstaan 2 opties in het gebruik van de panelen: optie 1 is met gebruik van Virtual Switch en negeren van walstroom. De accu wordt over ca. 5-6 dagen tot 40 % ontladen en dan pas weer geladen door de Quattro tot 80 %. Is er weinig stroomverbruik en veel zon, dan laden de panelen door tot hopelijk 100 %. Bij optie 2 met gebruik van de instelling DVCC in de Venus GX, worden de accu’s permanent op 100 % gehouden. De Venus GX regelt naarmate er meer zonne-energie is, de Quattro minder laadt. Minder zon, meer Quattro.

Hieronder zie je een screenshot met DVCC aan. Ziet er goed uit, panelen leveren 544 W en de walstroom laadt ook. Tevens is er nog verbruik van 226 W door 230 V apparatuur en 167 W van 24 V apparatuur.

DVCC toestand, laden door panelen en Quattro

In theorie, als de accu’s 100 % geladen zijn, zorgt de MPPT er voor dat er niet meer geladen wordt door de zonnepanelen. Vreemd is, zoals je ziet op onderstaand plaatje, dat er nog wel verbruik is door de 230 V apparatuur, wat door de Quattro wordt geleverd, maar dat de panelen op dat moment niets leveren. Terwijl je zou verwachten dat volgens het principe van DVCC, de beschikbare stroom van de panelen nog wel wordt gebruikt.

DVCC: 100 % laadtoestand, nog wel verbruik, maar panelen doen niets.

Wordt direct daarna met de Virtual Switch de walstroom weer uitgezet, dan blijken de panelen toch nog 292 W te leveren. Dat gaat grotendeels op aan het verbruik van 210 W door de 230 V apparatuur en de 54 W van de 24 V apparatuur.

Het is mij nog niet duidelijk welke optie het beste is: gebruik Virtual Switch of DVCC. Mijn indruk is dat bij DVCC de zonnepanelen minder efficient worden gebruikt, zoals blijkt uit bovenstaande.

Ik ben open voor enig advies en bijdragen aan de discussie of het beter is de accu’s met DVCC continue op 100 % te houden (en mogelijk minder efficient gebruik van de panelen) of met de Virtual Switch de accu’s ontladen tot 40 % en daarna weer opladen tot 80 met de Quattro en de rest met de panelen.

1 reactie

Nogmaals de zonnepanelen discussie op motorjacht Xanthiona

Wel of geen zonnepanelen installeren op ons motorjacht Xanthiona blijft me bezig houden. Vooral als ik weer een aardige stroomrekening ontvang van de jachthaven. Met de installatie van de Victron Venus GX heb ik het onderwerp toch weer opgepakt. De Venus GX geeft een verrassend goed inzicht in het stroomverbruik en de GX is al helemaal voorbereid om zonnepanelen in combinatie met een Victron MPPT lader in het elektrisch systeem op te nemen. Het lijkt een logische keuze en bespaart uiteindelijk geld. Een bijkomend voordeel is dat als je ergens voor anker ligt, de accu’s minder snel leeg zijn.

Inzicht in stroomverbruik via Venus GX op VRM portal

Wat heb ik geleerd sinds het bericht Welke zonnepanelen en lader en Zonnepanelen om hoge walstroomkosten te voorkomen? In ieder geval dat een constructie met panelen boven de bijboot niet gaat werken. Een andere optie zou zijn een soort afdekking als bimini over het voorste gedeelte van de flying bridge en daar de panelen op. Dan kan ik ca. 6 panelen kwijt. Maar hier wil ik nog niet aan, omdat dit dan waarschijnlijk een vaste constructie wordt en dan beperk ik de doorvaarthoogte.

Na veel meten denk ik dat ik 2 panelen op het schuine voordek kwijt kan en 2 aan de voorzijde van de flying bridge. Maar ik kan me er niet toe zetten om 2 panelen op de voorkant van de flying bridge te monteren. Dat is zo lelijk. Dus ik ga beginnen met 2 panelen op het voordek. De ruimte is daar beperkt en mogelijk kan ik er net 2 standaard panelen van 169 x 100 cm kwijt. Ik zit al een tijd het hele internet af te speuren naar panelen met afwijkende maten om meer vermogen op het voordek te creëeren. Zo passen er ook 4 van 146 x 66 cm. Maar 4 kleine panelen van 180 Wp leveren net wat minder op dan 2 panelen van 370 Wp. De kosten voor 4 x 180 Wp is vergelijkbaar met de kosten voor 2 x 370 Wp. Het grote voordeel van de 370 Wp is dat deze van een kwalitatief zeer goed merk zijn en een efficiency hebben 21.4 %.

4 kleine panelen of 2 grote panelen op schuine voordek?

Er is van alles te berekenen, diverse formules tref je aan op het internet. Om te berekenen wat het oplevert, dacht ik eerst dat je een gemiddeld rendement van 80 % (gebaseerd op het aantal zonuren en lichtintensiteit in Nederland) moet gebruiken . Dan levert dit per jaar 740 x 80 % = 592 kWh op. Vandaag trof ik een betere formule aan:
Totale vermogen in Wp x Instralingsfactor x Verliesfactor = Opbrengst.

De instralingsfactor is afhankelijk van de stralingsterkte van de zon, deze verschilt per dag, tijdstip en tijd van het jaar. In Nederland wordt daarom over het algemeen een gemiddelde van 85% of 0,85 gebruikt. De verliesfactor is een procentueel kengetal dat aangeeft hoeveel verlies een zonnepanelen systeem aan instraling mist, omdat de kijkhoek van de panelen en de helling van een dak afwijkt van de optimale instralingsfactor. Om de verliesfactor te kunnen bepalen, dien je de hellingshoek en de kijkhoek van het dak te weten. Met behulp van deze twee kan volgens de onderstaande tabel van Hespul de verliesfactor worden bepaalt.

Verliesfactor bepalen met tabel van Hespul

Uit bovenstaande tabel lees je af dat de ideale hellingshoek voor een zonnepaneel ca. 35 graden is. Als de zonnepanelen op de Xanthiona op het voordek komen, dan is de hoek ca. 10 graden. Ideaal is dat de panelen naar het zuiden tot het westen gericht zijn. Echter tijdens het varen is dat niet altijd mogelijk. Op de huidige ligplaats in de haven zullen de panelen op de Xanthiona van ZW tot NW georienteerd zijn. Voor de 2 panelen van 370 Wp wordt de opbrengst dan: 740 x 0.85 x 0.93 (hellingshoek ca. 10 graden, panelen gericht richting het ZW-NW) = 585 kWh per jaar.

Het normale stroomverbruik schommelt per dag gemiddeld tussen 5.5 kWh (niemand op de boot, alleen CV en koelkast aan) en 6.5 kWh (regelmatig een dag en weekend op de boot, diverse apparaten aan). In de tijd dat de Xanthiona een jaar werd bewoond, lag het verbruik op ca. 11 kWh per dag. 11 kWh x 365 dagen = 4015 Kwh.

de Xanthiona met vaste bimini voor zonnepanelen

Is het de moeite waard? Uiteraard, groen is altijd goed, elke besparing telt. Maar wat is de terugverdientijd en wanneer ga je dan winst maken? Dat hangt heel sterk af van de kosten voor de installatie. Inmiddels gekocht:
-2 x LG Neon R 370 Wp: 630 €
-Victron MPPT 100/30: 181 €
-kabels: 60 €
Totaal: 870 €

Uitgaand van de mogelijke 585 kWh per jaar is de besparing 585 x 0.36 € = 229 €. Terugverdientijd 870 / 229 = 3.8 jaar.

Als we ooit permanent op de Xanthiona gaan wonen, dan ga ik wel voor de optie om de constructie te laten maken met een vaste bimini, waarop dan de 6 grote panelen kunnen. Dan komt er bijvoorbeeld 6 x 370 Wp bij. Totaal wordt dan 2960 Wp. Samen met de 740 Wp lijkt me dat ruim voldoende om in de zomer volledig zonder walstroom te leven. In de haven is hier een boot die 10 x 330 Wp op zijn dak heeft liggen en ’s zomers geen stroomrekening heeft.

1 reactie

Motorjacht Xanthiona nu officieel een binnenvaartschip

Op 21 November 2019 kreeg ik als antwoord op mijn eerdere email, waar blijft het Communautair Binnenvaart Certificaat (CBC) voor ons motorjacht Xanthiona?: Het dossier ligt ter controle bij de technisch manager. We hebben op dit moment enige achterstand. We hopen op korte termijn het certificaat af te geven. Vijf maanden later, op 23 April 2020, ontving ik eindelijk mijn CBC. Het CBC is ook wel bekend onder de oude term Certificaat van Onderzoek (CvO).

Wat is ook alweer het CBC en het CvO? Het CvO bestond al vanaf 2008 en elk schip van 20 meter of langer of met een L x B x D groter dan 100, moest een keuring ondergaan volgens de regels van de Europese richtlijn 2006/87/EG. De L x B xD van de Xanthiona is 105. Dus verplicht keuren. In het artikel Alsnog CvO, beschreef ik meer achtergrond van het CvO en waarom de Xanthiona gekeurd moest worden. Het doel van de certificering is de veiligheid op het binnenwater van Europa te verbeteren.

De Xanthiona uit het water voor de casco inspectie

Voor het CvO was nog een interimregeling met minder strenge regels van toepassing, maar dan moest men wel het schip aanmelden voor 1 december 2018. Gedreven door deze datum heb ik de Xanthiona aangemeld voor de CvO en werd er op 12 november 2018 een casco-inspectie uitgevoerd, zie artikel Casco-inspectie. Een dag later was de Veiligheidsinspectie, zie het eerdere artikel Veiligheidsinspectie. Gelukkig is de Xanthiona onder zogenaamd ‘CE’ gebouwd. De CE is de Europese richtlijn 2013-53-EU voor de technische eisen van pleziervaartuigen voor schepen tot 24 meter lengte. Is het jacht echter met L x B x D groter dan 100, dan moet het ook voldoen aan de technische eisen van de CvO richtlijn, de Xanthiona dus ook. Echter in het geval van CE en CvO, zijn minder eisen van toepassing van de CvO en daarmee vielen de inspecties ook erg mee. Er werden wel wat puntjes gevonden tijdens beide inspecties, maar die waren vrij eenvoudig op te lossen, zie de vorige artikelen Casco-inspectie en Veiligheidsinspectie.

Niet gebruikte afsluiters onder de waterlijn afdoppen voor CvO

Bijzonder was dat de Xanthiona ten tijde van de CvO inspecties nog niet officieel CE gekeurd was. Het casco is door de werf wel onder CE gebouwd en hiervoor is een CE IIIa verklaring afgegeven, maar het totale jacht was nog niet CE gekeurd. De Casco- en Veiligheidsinspectie waren dan ook onder voorbehoud. De uiteindelijke CE keuring is begin september 2019 gedaan, zie artikel Geslaagde CE inspectie.

Onderste trede zwemtrap moet 30 cm onder water voor CE

Gek genoeg bleek tijdens de Veiligheidsinspectie dat de CvO richtlijn een maand eerder, op 7 oktober 2018 was ingetrokken en vervangen door de nieuwe Europese richtlijn 2016-1629. Ik schreef daarover: Toch geen CvO maar UBC, in de veronderstelling dat de nieuwe term Unie Binnenvaartcertificaat (UBC) zou zijn. Echter de juiste term is Communautair Binnenvaartcertificaat (CBC).

En die heeft de Xanthiona nu:

Eindelijk het CBC voor de Xanthiona

Een reactie plaatsen

Victron Venus GX vereenvoudigd elektrisch systeem motorjacht Xanthiona

De Venus GX als hart van het elektrisch systeem

Eerder schreef ik al over de mogelijke vereenvoudiging van het elektrisch systeem van ons motorjacht Xanthiona door het vervangen van een aantal Victron componenten door de Victron Venus GX. De Victron Venus GX werkt als centrale communicatiemodule tussen de verschillende Victron apparatuur en maakt het mogelijk via internet op afstand de verschillende Victron componenten en de stroom situatie te monitoren. Op het Victron Remote Management (VRM) portal wordt alle informatie van de BMV 700 accumonitor, de Victron Quattro 8000 en Venus GX gepubliceerd en kan op internet gedeeld worden, waardoor dit voor iedereen zichtbaar is met deze link.

Met de Venus GX kun je makkelijk met de VRM app op je smartphone de elektrische situatie aan boord bekijken. Ligt de walstroom er misschien uit? Zijn de accu’s voldoende geladen? Wordt er tijdelijk veel stroom verbruikt? Je ziet het in 1 blik via een fraai grafisch overzicht:

Overzicht op smartphone

Via de return toets kom je in het menu terecht, waar je diverse keuzes hebt, om o.a. de instellingen van de Venus GX aan te passen, of (via Advanced) een overzicht in te zien met veel informatie in grafiekvorm. In het menu kun je via Remote Console naar het eerdere grafische overzicht.

Venus GX menu
Diverse grafieken via Advanced op het VRM portal

Ook zie je in Device list precies welke apparatuur er is aangesloten en wat de huidige stand is van die apparatuur.

Venus GX device list

Een belangrijke overweging om de Venus GX op te nemen in het elektrisch systeem is dat de module ook informatie doorstuurt naar het NMEA2000 netwerk. Vooraf had ik gelezen dat er ook NMEA2000 tankzenders op de module aangesloten konden worden, maar of die informatie zichtbaar zou zijn op VRM was niet duidelijk. Na installatie van de GX bleek dat de stand van de NMEA2000 tankzenders die zijn opgenomen in het bestaande NMEA2000 netwerk, ook zichtbaar zijn op VRM. Hiermee is de SeaSmart module die ik tot nu toe gebruikte voor remote monitoring, in principe overbodig.

Venus GX boat view geeft ook de stand van de tanks

Jammer dat de alarmen van de Venus GX alleen via email verlopen. Dat is het voordeel van de SeaSmart, die alarmeert via SMS. De SMS van SeaSmart hoor ik direct, maar ik zit niet continu naar mijn email te kijken. Voorlopig blijft de SeaSmart module nog opgenomen in het systeem, mede omdat ik de overzichten met de meterstanden op HelmSmart en de grafieken van Freeboard veel fraaier vind dan de grafische informatie van de Venus GX.

De Venus GX remote console biedt nog meer mogelijkheden, zo kun je de hoeveelheid walstroom beperken. Hiervoor had je voorheen de Digital Multi Control voor nodig. Je kunt de Quattro via AC mode uitschakelen of op alleen laden zetten. En eventueel kun je een pomp aansturen.

Ook heel fraai is het op afstand kunnen inlezen van de configuratie van een Multiplus of Quattro (als ze over de juiste firmware beschikken) via VRM. Je kunt dan lokaal op een PC met VEConfigure bepaalde instellingen aanpassen, waarna je vervolgens het nieuwe configuratiebestand kunt uploaden naar de Multi/Quattro. Deze reboot vervolgens met de nieuwe instellingen.

Aanpassen van instellingen op afstand met VEConfigure via VRM

De belangrijkste functie is dat de Venus GX zich als centrale controller gedraagt in het elektrisch systeem. In een totaal systeem met bijvoorbeeld een generator, een Multiplus/Quattro en een aantal zonnepanelen aangesloten op een Victron MPPT lader, stuurt de Venus GX alle Victron apparatuur aan en bepaalt wie er stroom moet leveren en wie moet laden, de zonnepanelen, de walstroom of de generator. Wel moet je hier flink wat instellingen in de diverse apparatuur voor aanpassen en op elkaar afstemmmen

Momenteel ben ik me aan het verdiepen van het opnemen van zonnepanelen in het elektrisch systeem, deels om wat kosten te besparen en deels om te experimenteren. Eerder schreef ik dat ik weinig mogelijkheden zag om panelen te plaatsen, maar inmiddels denk ik dat het toch mogelijk is. Ik zal hier in een volgend post op in gaan.

4 reacties

Nieuw dashboard voor motorjacht Xanthiona

Ondanks het gebruik van watervast multiplex voor het dashboard van ons motorjacht Xanthiona, was er door inwerking van het weer in 5 jaar tijd  het multiplex op sommige plekken volledig gedelamineerd. Mede vanwege de plaatsing van de externe speaker en handset van de nieuwe Simrad RS90 (black box) marifoon moest het dashboard sowieso groter worden. Ook het bijvullen van de stuurpomp die onder het dashboard gemonteerd zit was altijd lastig. Het grotere dashboard moet ook de ruimte krijgen voor een vulpotje met de hydraulische olie voor de stuurpomp.

Met het nieuwe dashboard hoop ik ook een ander bijzonder probleem op te lossen. Enkele jaren geleden kocht ik een fraai extra breed scherm (18 inch) voor in het dashboard voor de weergave van het navigatieprogramma. Jammer genoeg, ondanks de belofte van de leverancier, was het scherm nauwelijks afleesbaar als de zon er op scheen. Volgens de leverancier zou ik het scherm minder plat en meer rechtop moeten monteren. In eerste instantie had ik het probleem deels opgelost met anti-reflectie folie, nu heb ik het dashboard zo ontworpen dat het scherm meer rechtop staat.

Nieuw hout, glasweefseldoek en expoxy

Om inwerking van het weer op het hout te voorkomen is het dashboard aan binnen en buitenkant 2 x in de expoxy gezet. Daarna is de buitenkant met dunne glasweefsel doek gelamineerd. Met het glasweeseldoek hoop ik dat het hout niet meer kan uitzetten en krimpen. Daarna is de binnenkant 2 x met 2-componentenverf geschilderd en de buitenkant 3x. Hopelijk gaat dit dashboard langer mee.

Alles in de expoxy en de instrumenten komen meer rechtop

Eenmaal op de Xanthiona, bleek er toch een foutje in het ontwerp te zitten. Doordat de instrumenten veel rechter op worden gemonteerd, was er niet genoeg ruimte voor de dikke kabel aansluiting achter op het motorpaneel. Oplossing: aansluiting verplaatst, waardoor ook de bijna te korte kabel wat meer ruimte kreeg.

Verplaatsen van aansluiting op achterzijde motorpaneel

Er was nog een probleem wat ik op had willen lossen. Vaak sta ik te sturen, echter het stuurwiel is net iets te klein (55 cm), waardoor je iets gebogen en ongemakkelijk staat. Enthousiast had ik in eerste instantie een 80 cm stuurwiel besteld, maar de motorhendel zat bij het oude dashboard dan net achter het stuurwiel, erg lastig om hem dan te bedienen. De motorhendel moest dus meer naar de zijkant.

Echter bij het uitproberen en ontwerpen van het nieuwe dashboard bleek dat het grotere stuurwiel een obstakel wordt met het zicht op het middelste scherm, waar de kaartnavigatie en AIS op wordt weer gegeven. Nagedacht om het scherm naar links of rechts te verplaatsen, maar omdat er de meest belangrijke informatie op staat, moet dat toch recht voor de schipper in het directe gezichtsveld zijn. Heeft er nog iemand een splinternieuw 80 cm stuurwiel nodig?

3 x met 2-componenten verf geschilderd

Eindresultaat

Een reactie plaatsen

Laatste update verbetering internet/wifi/remote monitoring motorjacht Xanthiona

De QuSpot950 in bedrijf

In een eerder bericht schreef ik over: minder kabels en meer internet op ons motorjacht Xanthiona. Zo had ik de QuWireless gecombineerde 4G en wifi antenne geïnstalleerd waar de Teltonika RUT950 router in past en er alleen een LAN kabel naar een switch loopt in de kast in de keuken. Verder schreef ik over het aan de praat krijgen van de camera op het achterdek, waar ik onder andere Power over Ethernet (PoE) voor nodig had.


Reolink 5MP IP PoE camera met SD card

Voor de PoE heb ik nu een TP-Link TL SF-1005P switch geinstalleerd. De Cloud2000 IP camera had als nadeel dat er een server aan boord moet draaien. Via Amazon.de heb ik nu een nieuwe Reolink 5MP IP PoE camera gekocht met mogelijkheid voor het opslaan van beelden op een SD kaartje. Na het aansluiten van de Reolink camera op de nieuwe PoE switch en het installeren van de Reolink app op de Android smartphone, was het erg eenvoudig om de boel aan de praat te krijgen. Klik, klik, klik, code invoeren en het werkt. Super simpel.

Net genoeg ruimte voor de TP Link PoE switch onder de Cisco mini switch

Geen gedoe met vast  IP adres, de camera publiceert via internet de beelden en/of alarmeringen op een soort cloud service en de app op de telefoon maakt contact met de cloud service, het is nagenoeg live beeld. Er zijn allerlei instellingen mogelijk in de app, zoals wanneer wel/niet opslaan, wanneer wel/geen alarmmeldingen, bewegingsdetectie aanpassen, wel/geen emails bij alarm, etc.

In de motorruimte ga ik nu ook de Reolink C2 pan/tilt/zoom camera installeren, zodat ook de motorruimte op afstand kan worden bekeken. Door de draai en zoom bewegingen van de camera kan ik dan zowel links de CV en rechts alle electronica bekijken.

Pan, tilt zoom Reolink IP PoE camera

In een andere serie van artikelen had ik begin vorig jaar geschreven over het monitoren van een aantal essentiële waardes van ons motorjacht, zoals de stand van de tanks, de laadtoestand van de accu’s en of de walstroom het doet. Hiervoor had ik de Seasmart Ethernet module geinstalleerd en via het publiceren van de waardes op de cloud service van Helmsmart.net kan ik altijd en overal de waardes bekijken. Op HelmSmart kan ik diverse alarmen instellen als 1 van de waardes afwijkt. Zie o.a. het artikel: Meer mogelijkheden voor remote monitoring.

Essentiele waardes op afstand monitoren

Alarmmelding via HelmSmart: walstroom ligt er uit

Voor het remote monitoren van de essentiële waardes, voor de camerabeelden en voor de diverse alarmmeldingen is een goede internet verbinding erg belangrijk. Met de QuWireless antenne in combinatie met de Teltonika RUT950 router is de ontvangst van de wifi verbinding van de haven nu verbeterd en stabiel. Ook is er back-up verbinding. De router is zo ingesteld dat als het wifi van de haven wegvalt, dat dan automatisch de 4G verbinding over neemt. Na 5 minuten kijkt de 4G verbinding of het wifi terug is, lukt dat niet en zou ook de 4G verbinding weg vallen, dan volgt er een SMS alarmmelding. Via SMS kan ik dan desnoods de router op afstand rebooten. Via de Remote Management System (RMS) app van Teltonika kan ik kijken of de router on line is. Tevens kan ik de signaal sterkte bekijken of het dataverbruik. Ook dit systeem maakt gebruik van een cloud service.

Voor de remote monitoring service van Teltonika zijn de abonnementskosten 25 euro per jaar. Door in te loggen op de RMS site van Teltonika, kan ik de router op afstand benaderen en allerlei waardes en instellingen bekijken en/of wijzigen, zie screenshot.

Via app op afstand status Teltonika RUT950 controleren. Groen is online.

Signaalsterkte Teltonika RUT950 bekijken via de app

Ingelogd op RUT950 op afstand via Teltonika RMS site

 

Een reactie plaatsen

Update interieur motorjacht Xanthiona

Het interieur van ons motorjacht Xanthiona is al een tijdje nagenoeg gereed. Hieronder zijn een aantal foto’s geplaatst voor een overzicht van het interieur.
Foto’s zijn op 10 decmber 2019 vernieuwd.

Salon en keuken:

Dat zit er strak in

En eindelijk alle kabels weggewerkt.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Slaapkamers en badkamer:

PVC laminaat in master bedroom

Badkamermeubel

Zit/slaapbank in gastenkamer. Ruglening wordt een matras die omhoog kantelt tot stapelbed.

Dubbel bed gastenkamer

Een reactie plaatsen

Mogelijke vereenvoudiging van elektrisch systeem motorjacht Xanthiona

Recentelijk heb ik me verdiept in de mogelijkheden van de Victron Venus GX. Dit is een communicatiemodule van Victron die in principe (een deel van) de Victron apparatuur met elkaar verbind en zorgt voor de onderlinge communicatie tussen de apparatuur, zie Victron, Venus GX. De GX module kan met het internet worden verbonden via wifi of met een ethernet kabel worden aangesloten op een bestaande router.  Via het Victron Remote Management (VRM) portal of de VRM app is het dan mogelijk omtoestand van de op de Venus GX aangesloten apparatuur op afstand te monitoren of zelfs instellngen te wijzigen.

Victron Venus GX

Deze GX module is er in een aantal versies, waaronder 1 met een display, de Color Control GX, en 1 zonder display, de Venus X. Zie voor de overige versies de Victron GX versies. De functionaliteit van de modules zijn grotendeels identiek, ze maken allen gebruik van het Venus OS. Ik overweeg de Venus GX te installeren. Dan kunnen de huidige Victron BMV700 accumonitor en de Victron Quattro 24/5000 met de Venus GX worden verbonden. Met een VE-Can-NMEA2000 kabel kan de GX module ook worden aangesloten op een NMEA2000 netwerk.

Op dit moment is een firmware upgrade (beta 2.40x) van de GX module in ontwikkeling bij Victron, waarmee dan de gegevens van de accumonitor en de inverter/chargers worden gepubliceerd op het NMEA2000 netwerk. Zodra deze firmware gereed is en is geinstalleerd in de GX module is het niet meer nodig een VE-Direct-NMEA2000 interface voor de BMV700/702 in het systeem op te nemen. Ook de VE-Bus-NMEA2000 interface voor de gegevens van de Multiplus/Quattro kan dan worden verwijderd. Hiermee wordt het totale elektrische/NMEA2000 systeem vereenvoudigd. Of ook de MK2/MK2 interface uit het systeem gehaald kan worden is mij nog niet duidelijk. Op de Victron website lees ik dat de MK2/MK3 wordt gebruikt voor allerlei specifieke doeleinden en instellingen van de Multiplus/Quattro en ik verwacht dat dat zo blijft.

Met het opnemen van een Venus GX in het elektrisch systeem is de mogelijkheid van remote monitoring vergelijkbaar als met de Seasmart module die ik nu gebruik, zie mijn serie van artikelen over:  remote monitoring met SeaSmart.

Of de GX module alle NMEA2000 berichten (PGNs) kan versturen is mij nog niet duidelijk. Wel kunnen op de GX ook een aantal tankzenders worden aangesloten, dus ik verwacht dat die informatie (PGN127505) ook op het NMEA2000 netwerk wordt gepubliceerd door de GX. Voor mij krijgt de GX dan dezelfde functionaliteit als de Seasmart, omdat ik op afstand alleen de status van de walstroom, de stand van de tanks en de laadtoestand van de service-accu wil zien.

Voorlopig nog even afwachten totdat Victron klaar is met de firmware update.

Nog even geduld

 

1 reactie

Nu minder kabels en meer internet op motorjacht Xanthiona

Compacte en bijzondere Teltonika RUT950 router

Nu ons motorjacht Xanthiona weer in de Jachthaven van Strand Horst ligt, gebruiken we de wifi van de haven weer voor onze internet verbinding aan boord. Helaas is de ontvangst van de wifi van de haven niet zo sterk op de Xanthiona. Reden daarvoor is dat de Teltonika RUT950 router in een kast hangt en de op de router gemonteerde antennes dus slechte ontvangst hebben. Met de smartphone of de iPad kun je buiten de router om rechtstreeks contact maken met het wifi van de jachthaven, maar ook dan is het signaal niet altijd even sterk. Met name in de achterslaapkamer is de ontvangst erg slecht. Dit is logisch, de achterslaapkamer is op de deur en de raampjes na, geheel omgeven door staal. Je bent daar in een kooi van Faraday, die bijna alle radiosignalen afschermt.

TP-Link EAP110 Omada repeater

Om het probleem van de slechte wifi in de achterslaapkamer op te lossen heb ik daar een tijdje geleden een TP-link (Omada) repeater geinstalleerd. Deze hangt met ethernet kabel aan de router en in principe heb je zo op 3 meter afstand van de repeater een mega ontvangst van het wifi signaal. Echter als het binnenkomende wifi signaal op de router slecht is, is het op de wifi repeater ook slecht. Tijd dus om de ontvangst van de router te verbeteren.

De Teltonika RUT950 is een erg slimme router. Naast wifi, kun je er 2 simkaarten voor een 4G verbinding in plaatsen en als het wifi signaal weg valt, kun je het zo instellen dat 1 simkaart automatisch overschakelt naar 4G, valt die ook uit, dan kun je automatisch overschakelen naar simkaart 2. Ook kun je instellingen zo maken, dat beide simkaarten om de zoveel tijd checken of de wifi verbinding weer terug is, dit om onnodige kosten over 4G te voorkomen. Vaar je bijvoorbeeld de haven uit en ben je buiten het bereik van de wifi, dan blijft je internet verbinding automatisch in tact, omdat de router overschakelt naar 4G. Vaar je een paar uur later de haven weer in, dan schakelt de router weer over naar wifi.

12 dBi MiMo 4g/LTE antenne

Om maximale 4G ontvangst te hebben tijdens het varen had ik vorig jaar al een 4G MiMo antenne met 12 dBi versterking op de radar beugel gemonteerd. De router maakt gebruik van MiMo (Multiple-Input, Multiple-Output) techniek voor 4G en wifi, waarmee de ontvangst van het 4G en wifi signaal wordt verbeterd. In de praktijk betekent dat 2 x een 4G antenne en 2 x een wifi antenne. De fraaie omni directionele LTE/4G antenne heeft 2 antennes in zich en dus lopen er ook 2 antennekabels van de radarbeugel naar de router in de kast.

Het verbeteren van het wifi signaal dacht ik op te lossen door ook 2 wifi antennes op de radarbeugel te plaatsen voor maximaal ontvangst. Na wat studie op het internet kwam ik er achter dat er ook speciale MiMO wifi antennes zijn. Via Marktplaats dacht ik een goeie slag geslagen te hebben met de Ubiquiti airMax AMO 2G13, een MiMo wifi antenne met 13 dBi versterking. Maar het was geen gezicht, hij was zo mogelijk nog hoger dan de marifoon en AIS antenne en met zijn 7 cm doorsnee leek het op een dikke paal. De dag dat ik hem wilde monteren stond er een stevige wind en bleek het ding ook een flinke windvanger te zijn. Erg stabiel was het ding niet. Uiteraard moet voor de MiMo techniek ook 2 x een wifi antennekabel naar de router lopen.

Ubiquiti airMAX AMO2G13 wifi MiMo antenne: geen gezicht

Een paar weken geleden schreef ik over de steeds maar groeiend aantal kabels dat vanaf de flying bridge moet worden doorgevoerd naar het paneel in de kast in de keuken waar een flinke hoeveelheid apparatuur is gemonteerd. Ik zat dus eigenlijk niet te wachten op nog meer kabels. Bij de zoekslag naar wifi MiMo antennes kwam ik in contact met Johan Habing van Wifiaanboord.nl. Hij stelde een heel andere oplossing voor die me direct aansprak. Wifiaanboord.nl heeft in haar assortiment de QuSpot950 van QuWireless, specifiek voor de RUT950 router. Het unieke is dat de router in de QuSpot wordt gemonteerd en dat er alleen een LAN kabel van de QuSpot/router vanaf de flying bridge naar bijvoorbeeld een switch op het paneel in de keuken loopt. Het signaal verlies op antennekabels is vrij groot, terwijl het verlies over ethernet kabel minimaal is. En in plaats van 4 antennekabels gaat er nu maar 1 ethernet kabel naar het paneel in de keuken. Johan adviseerde wel om sftp kabel cat 6 te gebruiken, deze is ook geschikt voor buiten gebruik.

Fraaie oplossing: QuSpot950

De Quspot is vorige week besteld en inmiddels op de radarbeugel geinstalleerd. De ontvangst van de wifi van de haven is nu een stuk beter. De vrij gekomen ruimte van de router op het panel in de keuken wordt nu ingenomen door een mini Cisco switch. De switch heeft 4 aansluitingen, waarvan 2 al bezet zijn door de ethernet kabel naar de mediaPC en naar de SeaSmart module voor remote monitoring. De wifi repeater heb ik nu verplaatst van de achterslaapkamer naar de gang beneden. De repeater heeft een eigen SSID (naam van access point) en met je smartphone of iPad log je alleen in op de wifi repeater, die in principe altijd verbinding heeft door het automatisch overschakelen naar 4G als de wifi van de haven weg valt. In de achterslaapkamer is het nu iets minder, maar met de deur open valt het mee. De kabel hangt daar nog en ik kan daar altijd nog een 2de repeater op hangen.

Hiermee kom ik dan weer op het probleem dat de switch niet genoeg poorten heeft, bovendien is de switch geen PoE (power over ethernet), waarmee via de ethernetkabel het aangesloten apparaat van stroom wordt voorzien (meestal 12 V). Nu gebruik ik losse PoE adapters van 12 V om de Teltonika RUT950 en de wifi repeater van stroom te voorzien. Op het achterdek en in de motorruimte zijn cameras gemonteerd, die ook gebruik maken van PoE. Totaal dus 4 PoE gebruikers, mogelijk 5 met de 2e repeater. De Cisco switch is geen PoE switch, maar gelukkig wel 12 V. Heel veel PoE switches zijn 230 V of 48-56 V, waarvoor je een 230 V adapter nodig hebt. Veel ruimte is er niet op het paneel en ik wil eigenlijk geen extra 230 V aansluiting maken. Ondertussen heb ik het hele internet afgestruind naar een mini of compacte PoE switch op 12 V, met maximaal 6 of 8 poorten, echter weinig kans. Of ze kosten vele honderden euros, of ze zijn 230 V of gebruiken een 230 V stroomadapter. En de meesten zijn te groot voor het paneel in de keuken. De enige optie lijkt een betaalbare mini PoE switch er bij plaatsen, die dan wel een 230 V stroomadapter heeft en ook die moet ik op het paneel kwijt. Hier ga ik nog even over na sudderen. Eerst eens proberen de camera op het achterdek aan de praat te krijgen.

Het paneel in de keuken met veel apparatuur en doorvoer van kabels

Het wordt krap op het paneel

De QuSpot950 in bedrijf

1 reactie