Archief voor Categorie Afbouw
Motorjacht Xanthiona eindelijk op weg naar Nederland
Geplaatst door Jurjen Hoekstra in Afbouw, Besturing, Motorjacht, Nieuws, Reizen op 29 november 2015
Na 7.5 jaar werken bij een internationale organisatie in Bonn en na bijna 4 jaar afbouw van ons motorjacht Xanthiona in Oberwinter, zouden we eind augustus de Xanthiona terug varen naar Nederland. Echter de Xanthiona was 3.5 maand ‘gevangen’ in de haven van Oberwinter vanwege de lage waterstand in de Rijn. Met een diepgang van 1.4 meter moet er even zoveel water staan boven de zandbank voor de haveningang. Twee weken geleden was het op z’n laagst ooit: 37 cm. Gelukkig begon begin deze week het water eindelijk te stijgen, het werd zelfs even 2.80 mtr. Voordat ik me had vrij gemaakt van het werk, zakte het water al weer. Op zaterdag 28 november stond er nog 1.60 mtr boven de zandbank. Deze is op gelijke hoogte als de waterhoogtemeter (pegel) van Oberwinter. Met 20 cm net genoeg speling om over de zandbank te komen.
Met een goede kennis uit de jachthaven hebben we de Xanthiona naar Düsseldorf gevaren. Een bekende plek van 4 jaar geleden toen ik op weg naar Oberwinter met pech een tijdje in Düsseldorf heb gelegen (zie Pech voor Xanthiona op weg naar Duitsland). De eerste 110 km van de ca. 400 km reis zit er op. Volgend weekend gaat een goede vriend mee voor het laatste stuk tot Nijkerk waar de Xanthiona deze winter ligt.
4 jaar geleden was de Xanthiona nog spartaans en er was geen navigatie-apparatuur. Nu is de Xanthiona grotendeels ingericht en alle electronica en navigatie-apparatuur werkt. Alle electronica en apparatuur was stabiel en functioneerde zoals verwacht. Het AXIWI communictiesysteem beviel goed bij het wegvaren en aanleggen (zie AXIWI behulpzaam bij afvaren en aanleggen), erg handig deze handzame apparaatjes. Ik heb het ook gebruikt tijdens de regelmatige controle van de motorgegevens op de flying bridge en de motorruimte, dan bleef ik in contact met de stuurman en kon zo eventuele bijzonderheden doorgeven.
Waren er dan geen problemen? Ja en nee. De electronsiche kaart bewoog niet automatisch mee met de positie van de Xanthiona. Achteraf bleek dit een bedieningsfout van de software. De hydraulische besturing verloor dit keer geen olie, 4 jaar geleden was ik bijna stuurloos. Het enige echte probleem was een foutmelding van het koelwateralarm op het NMEA2000 systeem. Er kwam genoeg koelwater uit de uitlaat, maar de dag erop bleek de Amerikaanse sensor in het koelwatercircuit defect.
AIS is op de drukke Rijn een aangenaam hulpmiddel. Je kunt kilometers verderop zien wat er aan komt en ook sneller varende schepen achter je zie ruim op tijd aankomen. Een echte aanrader voor wie veel op de rivieren vaart.
Het varen met de Simrad FU80 joystick was erg prettig. Deze NMEA2000 joystick verving de electrische joystick van 4 jaar geleden, die was erg gevoelig en moest je continu corrigeren. De Simrad reageeert direct en je kunt er zeer precies mee sturen. Een goede investering.
Laag water in de Rijn speelt motorjacht Xanthiona parten
Geplaatst door Jurjen Hoekstra in Afbouw, Interieur, Reizen op 15 november 2015
Eind augustus zouden we ons motorjacht Xanthiona na bijna 4 jaar terug varen naar Nederland. De vaarvakantie naar de Moezel die in de 2de week van augustus had moeten beginnen, ging niet door omdat het water in de Rijn zakte tot beneden 1.40 meter. Met een diepgang van 1.40 komt de Xanthiona dan niet meer over de zandbank die voor de haven ligt. De diepgang over de zandbank is gelijk aan de pegelstand in Oberwinter. Via een app volg ik dagelijks de pegelstand, af en toe krijg ik weer wat hoop dat de Xanthiona er nog dit jaar uit kan. In oktober was er 1 dag even een piek van 1.40 en voordat ik klaar was om naar Duitsland te reizen, zakte het water al weer. Sindsdien bleef het zakken tot vandaag 37 centimeter.
Inmiddels ligt een deel van de steigers op de bodem van de haven, evenals het niet meer gebruikte pannekoekenschip. 1 van de schepen voor aan in de haven heeft nauwelijks nog water rondom de romp. Het wachten is tot in Zuid-Duitsland het water met bakken uit de hemel komt.
Elk 2de weekend timmer ik verder aan de Xanthiona. Afgelopen dagen was ik druk met de randen van het plaatwerk waarmee ik het aluminium deel van de ramen volledig weg werk. Dit voorkomt condens op de aluminium frames. Het is veel werk, elke stukje van de binnenrand moet op maat worden gezaagd.
Er wordt weer getimmerd op motorjacht Xanthiona
Geplaatst door Jurjen Hoekstra in Afbouw, Interieur op 11 oktober 2015
De afbouw van het interieur van ons motorjacht Xanthiona heeft een tijd stil gelegen. Vanaf februari was ik vooral bezig met het installeren van het definitieve 24 V systeem en alle navigatie-apparatuur. Zie o.a. de berichten: Xanthiona digitaal bestuurd, NMEA2000 op de Xanthiona, Amps, AWG en ISO op de Xanthiona en Diverse NMEA2000 apparatuur op de Xanthiona
Van het timmerwerk heb ik het lastigste tot het laatst bewaard; de afwerking rondom de ramen in de salon en keuken. De raamkozijnen zijn niet thermisch geisoleerd en dat geeft nogal wat condens als de temperatuur tussen buiten en binnen te veel verschilt. Om van de condens af te komen kapsel ik ze in met purschuim en daarom heen het houtwerk.
Een tijd lang zag ik er tegen op, maar het moest nu toch maar eens. Dus weer aan het ouderwetse timmerwerk. Een precies klusje, zeer nauwkeurig meten, uitzetten op de houten platen en dan daar weer een vierkant in zagen, zodanig dat er later een mooie rand ontstaat. Hieronder zie je het eerste resultaat. De rand moet nog worden afgewerkt.
Aqualarm en uitlaatalarm via Czone op motorjacht Xanthiona
Geplaatst door Jurjen Hoekstra in Afbouw, Apparatuur & electronica, Electrisch op 14 augustus 2015
Na veel gepuzzel is het gelukt om het koelwaterinlaat-alarm (Aqualarm) en het te-hete-uitlaat-alarm via het Czone systeem te schakelen op ons motorjacht Xanthiona. Voor de late lezer: op ons motorjacht heb ik een zogenaamd distributed-power systeem geinstalleerd, bestaand uit modules van het Czone systeem van Bep Marine (Czone van Bep Marine). Dikke stroomkabels lopen naar 5 modules verdeeld over het jacht, waarop de lokale apparatuur en electronica is aangesloten. De modules zijn onderling verbonden via een NMEA2000 databus en gekoppeld via NMEA2000 aan 2 Simrad schermen en een specifiek Czone scherm.
Het Czone wordt bediend via de specifieke Czone software in de Simrad schermen en kan verder naar eigen inzicht worden geprogrammeerd. Via 1 druk op de voorgeprogrammeerde knop op het scherm wordt alles wat nodig is bij het varen in 1 keer aangezet. Er zijn geen fysieke schakelaars meer.
Het was me tot nu toe niet gelukt om het koelwaterinlaat-alarm aan te sluiten. Hier was een speciale Signal Interface (SI) module van Czone voor nodig, waarop diverse signalen van tankzenders, temperatuurmeter en naar min- of plusschakelende schakelaars op worden aangesloten. Na wat geëxperimenteer lukte het om de sensor van het koelwateralarm als plusschakelende input voor de SI te gebruiken. In het Czone systeem is een kritisch alarm gedefinieerd op het moment dat de sensor een blokkade in het koelwater detecteert. In de uitlaat is ook een sensor gemonteerd die als er geen koelwater meer in de uitlaat komt, bij 71 graden via de SI ook een kritsch alarm af laat gaan.
De automatische bilgepompen zijn inmiddels ook via het Czone aangesloten. Voor elke bilgepomp is in Czone eenvoudig een alarm aangemaakt dat afgaat zodra een bilgepomp meer dan 1 ampere stroom gebruikt. Zo biedt Czone veel mogelijkheden voor het definieren van alarmen.
Tot nu toe was ik niet tevreden over het Czone beeldschermpje, het gaf niet de informatie die ik 24 uur per dag wil zien. De handleiding bood uitkomst, via het definiëren van de Favorieten pagina heb ik nu in 1 scherm de stand van alle tanks en van de 230 V en de 24 V zichtbaar. Dezelfde informatie is ook zichtbaar op de Simrad schermen, maar die staan niet altijd aan.
Tijdelijke en toekomstige keuken motorjacht Xanthiona
Geplaatst door Jurjen Hoekstra in Afbouw, Interieur op 26 juli 2015
Voor de vakantie heb ik op ons motorjacht Xanthiona een tijdelijke keuken gemaakt. Maar de keuken heeft wel de vorm zoals het definitief gaat worden. We kunnen nu 3 weken oefenen of het bevalt en het ontwerp nog aanpassen. Naast de koelkast komt het kookgedeelte. Waar de spoelbak is gemonteerd zal ook ongeveer de toekomstige spoelbak komen met rechts ervan een 45 cm vaatwasser. Oorspronkelijk hadden we ook onder het voorste raam door kastjes gepland, maar die komen nu rechts van de navigatiehoek.
De tafel is een uittrektafel, waar je normaal met 3 personen aan kunt zitten en als ie uitgeschoven is kunnen er 5-6 personen aan zitten. De tafel is 90 cm hoog, je zit er aan met barkrukken. Dat heeft als voordeel dat je mooi naar buiten kunt kijken en door de stoel van de navigatiehoek een klikje lager te zetten kun je ook gelijk aanschuiven.
De huisdieren zijn mee, kunnen die ook een beetje wennen.
Eerste proefvaart motorjacht Xanthiona na upgrade
Geplaatst door Jurjen Hoekstra in Afbouw, Apparatuur & electronica, Reizen op 12 juli 2015
Op vrijdag 10 juli hebben we eindelijk de eerste proefvaart gemaakt met ons motorjacht Xanthiona na de upgrade naar NMEA2000. De afgelopen maanden heb ik besteed aan het vervangen van de provisorische 24V elektra en de weinige instrumenten die we in het begin hadden geïnstalleerd om de Xanthiona naar Duitsland te varen.
Je kunt in de vorige berichten lezen hoe ik met behulp van het Czone ‘distributed power’ systeem een 24V systeem heb ingericht dat volledig via NMEA2000 met een touchscreen is te bedienen. Op een viertal plaatsen in het jacht zijn Czone modules aangebracht die onderling verbonden zijn met een NMEA2000 databus. Via een tweetal geprogrammeerde knoppen op het Simrad touchscreen is alle apparatuur aan te zetten die nodig is voor een tocht.
Een tweede NMEA2000 databus is aangebracht om alle navigatieapparatuur en de instrumenten onderling te koppelen en hun NMEA2000 informatie met elkaar uit te wisselen.
Op het nieuwe dashboard op de flying bridge volstaat het op afstand aanzetten van de hoofdschakelaar voor de 24V voor de motor/boegschroef/elektronische gashendel en de hoofdschakelaar voor alle navigatieapparatuur. Met 2 x drukken op het Simrad touchscreen is alle apparatuur bedrijfsgereed.
We hebben ongeveer 1.5 uur op de Rijn gevaren zonder problemen met de elektronica. De beneden stuurstand met de Simrad FU80 joystick (via NMEA2000) heb ik nog niet gebruikt. Zo ver zo goed.

Motorjacht Xanthiona met afstandsbediening
Geplaatst door Jurjen Hoekstra in Afbouw, Apparatuur & electronica, Motor op 8 juni 2015
Dit weekend heb ik het Hydronautica Remote Motor Control (RMC) geïnstalleerd. Dit systeem maakt het mogelijk om met 1 afstandsbediening de motor, boeg- en hekschroef en anker te bedienen. Alhoewel dit systeem op de verlanglijst stond voor de toekomst, kon ik enkele maanden geleden aan een geschikt systeem komen voor een vriendelijke prijs. Zie ook Hydronautica.nl.
Ik zie wel voordelen in een afstandsbediening tijdens het afvaren en vooral aanleggen. Omdat de hoofdstuurpositie op de flying bridge is, is het onmogelijk om daarvandaan te assisteren bij het aanleggen en vastmaken van het motorjacht. Ook het vrijboord van de Xanthiona is hoog, weinig kans om van die hoogte een lijn om een bolder op een lage steiger te mikken. Aanleggen zal een kwestie worden van via het zwemplateau af stappen en dan naar voren lopen om daar de lijnen aan te nemen. Aanleggen zal makkelijk gaan als je met z’n drieen bent, echter ik wil ook in staat zijn om het jacht met behulp van de afstandsbediening alleen aan te leggen.
Ik denk dat het kan. De Xanthiona min of meer op zijn plek varen, voor lijn gereed houden, achterlijn vast maken (eventueel afstappen via zwemplateau), jacht onder controle houden met afstandsbediening, voorlijn vast maken. Ik zal eerst wel flink moeten oefenen.
Het installeren van de Hydronautica RMC ging vlot. Drie draden naar de elektronische motorhendel, 3 draden naar de boegschroef en 3 naar het relais van de ankerlier (hekschroef heb ik nog niet). Ik had ook een keertje geluk, alle draden in 1 x goed. Sluit je ze verkeer om aan, dan ga je achteruit als je vooruit drukt of naar bakboord als je stuurboord drukt.
Tevens heb ik de hoorn op het digitale Czone systeem aangesloten. Ik kan nu digitaal claxonneren. Althans dat dacht ik. Alleen deed ie het niet. Na wat zoeken bleek de hoorn zelf niet meer te functioneren van jarenlang niet gebruiken. Een paar flinke meppen er op en hij was weer los.
Verder heb ik de 2de monitor aangesloten, de bedrading aangebracht voor het op afstand bedienen (met sleutelschakelaar) van de centrale 24 V schakelaar, de 24 V schakelaar voor de motor en de 24 V schakelaar voor de navigatie. Ook heb ik nog diverse bedrading van de 24 V, het Czone systeem en de NMEA2000 gefatsoeneerd en definitief aangebracht.
Het enige wat nog moet worden aangesloten is de interface voor de motorgegevens, de dieptemeter, het alarm voor het koelwater en het alarm voor te hete uitlaat. De laatste 2 zijn nog een pijnpunt waar ik nog steeds niet uit ben om die digitaal te maken.
Meer NMEA2000 op motorjacht Xanthiona
Geplaatst door Jurjen Hoekstra in Afbouw, Apparatuur & electronica op 17 mei 2015
De afgelopen maanden heb ik de nodige tijd besteed aan het installeren van het 24 Volt elektrisch systeem en aan de diverse navigatie-apparatuur van ons motorjacht Xanthiona. In de vorige berichten heb ik beschreven dat de 24 V gebruikers worden geschakeld via NMEA2000 als deel van het Czone systeem. Ook de navigatie-apparatuur zoals de roerstandmeter, autopilot, kaartplotter, AIS, etc. wisselen informatie uit op basis van NMEA2000.
Het gehele NMEA2000 netwerk is aangelegd en de meeste apparatuur is aangesloten. Tijdelijk had ik een probleem met de roerstandmeter en de autopilot die niet met elkaar wilden communiceren, maar na advies van Navico is dat inmiddels opgelost (de apparatuur teruggezet naar fabrieksinstellingen).
Ook de tankzenders werken via NMEA2000 en na kalibratie van de drinkwater en zwartwatertank vorige week, geven deze nu aan in welke mate ze vol of leeg zijn. Hier ondervond ik nog wel een probleem. Het Simrad NSS scherm heeft een mooi overzicht met de status van de 24 V, de 230 V en de tanks, precies wat ik altijd als informatie beschikbaar wil hebben. Helaas lukt het nog niet de Simrad NSS zo te configureren dat de indicatie voor het zwart water op het scherm ook daadwerkelijk de stand van de zwartwatertank is. Nu heb ik dit tijdelijk als grijs water geconfigureerd. De status van de brandstoftanks voor de centrale verwarming (en heet water) krijg ik niet op het scherm. Dat zal nog de nodige research vergen.
Wat ik nog ga proberen is om de informatie van de tanks zichtbaar te maken in de software van YachtControl. YachtControl heeft een monitorfunctie in de software waarmee je enorm veel informatie beschikbaar kunt maken. Hiervoor moet de navigatie PC wel aan staan. Ik had de hoop dat als de 24 V, 230 V en tank informatie op de Simrad NSS goed kan configureren, dat ik dat dan ook op het speciale Czone scherm kan tonen. Dit scherm was specifiek gekocht om 24 uur per dag aan te staan.
Wat ook niet lukte de afgelopen twee weken was het aansluiten/configureren van het koelwateralarm en het uitlaatalarm via NMEA2000. De beschrijving van Czone om beide alarmen op de Signal Interface van Czone aan te sluiten geeft net te weinig uitleg.
Op dit moment moet ik de dieptemeter en de NMEA2000 interface voor de motorinformatie nog installeren. ook de bediening van de hoorn gaat via NMEA2000 en moet nog worden aangesloten op de Switch Control Interface van Czone. De volgende (elektrische) projectjes zijn het aansluiten van de Hydronautica afstandsbediening voor de boeg-/hekschroef, vooruit/achteruit en het ankerlier. Ook komen er nog camera’s om de zijkanten van het jacht te kunnen zien.
Voor de diverse schermen op de flying bridge heb ik inmiddels een nieuw dashboard gemaakt. Dat was flink wat passen en meten om alles op een zo klein mogelijke ruimte te krijgen. Het eerste resultaat zie je op de onderstaande foto.
Het vierde element op motorjacht Xanthiona
Geplaatst door Jurjen Hoekstra in Afbouw, Apparatuur & electronica, Besturing op 27 april 2015
Het 4de element van het 24 V en het navigatiesysteem concentreert zich rondom de 2de stuurpositie aan stuurboordzijde in de keuken. De hoofdstuurpositie is op de flying bridge waar vandaan je het jacht het best kunt overzien bij het manoeuvreren in havens, sluizen en als er weinig ruimte is. De 2de stuurpositie is voor als het slecht weer is of als je overzichtelijke lange stukken vaart.
Deze stuurpositie is het 4de deel wat nu vorm begint te krijgen bij het aanleggen van de 24 V elektriciteit en het navigatiesysteem. Een output module van het Czone systeem (zie vorige berichten) zorgt dat er 24 V is voor de gebruikers die bij de stuurpositie worden ingebouwd. Een ventilator loze PC functioneert een beetje als hart van het navigatiesysteem. Op de PC is aangesloten de Actisense NMEA2000-USB interface om informatie uit het NMEA2000 navigatiesysteem in het YachtControl programma zichtbaar te maken. YachtControl wordt gebruikt voor het monitoren van het navigatiesysteem. PC Navigo op dezelfde PC is voor het navigeren op een digitale kaart en om de AIS-posities van andere schepen in de directe omgeving op de kaart te plotten.
Op de PC draait ook nog NM2KAnalyser van Maretron die ook met een NMEA2000-USB interface op het navigatiesysteem is aangesloten om mogelijk problemen op te lossen. Czone heeft een eigen NMEA2000-USB interface voor het configureren van de Czone modules, ook deze is op de PC aangesloten.
Als de 21 inch monitor van de PC niet voor de navigatie wordt ingezet kan hij ook worden gebruikt als TV in de keuken. Naast de monitor staat de Simrad NSS7 die wordt gebruikt voor de bediening van het Czone systeem en de autopilot. Met slechts 5 geprogrammeerde knoppen op het scherm van de Simrad is het meest noodzakelijke voor het varen van de Xanthiona voor handen.
Helaas moest ik een concessie doen aan mijn idee om volledig zonder schakelaars te werken. Voor de ruitenwisser kreeg ik het door de ingewikkelde schakeling niet voor elkaar om dit via Czone te regelen. Toch maar een schakelaar op het dashboard. De 2de schakelaar op het dashboard is wel digitaal en is om via het Czone de hoorn te bedienen.
Bij de stuurpositie wordt later de Hydronautica module geïnstalleerd om met een afstandsbediening het schip makkelijker aan te kunnen leggen.
Het ene kastje is het andere kastje niet
Geplaatst door Jurjen Hoekstra in Afbouw, Apparatuur & electronica, Electrisch op 13 april 2015
In de lange puzzel om het navigatiesysteem samen te stellen, had ik gekozen voor apparatuur die allemaal samenwerkt via NMEA2000. NMEA2000 is in de basis eigenlijk een CAN systeem zoals dat ook veel in autos voorkomt. Voor de watersport is dit aangepast tot NMEA2000. Je kunt willekeurige apparatuur van een willekeurige fabrikant laten samenwerken via NMEA2000. Zo langzamerhand had ik de spullen compleet, hier en daar wat gekocht via Ebay en Amazon uit Engeland, Duitsland en de VS. Het is bijna allemaal apparatuur van Simrad (plotter, dieptemeter, roerstandmeter, autopilot, AIS, GPS, kompas).
Alle bekabeling en de tankzenders zijn van Maretron. De navigatieapparatuur en de overige 24 V apparaten worden geschakeld via het digitale Czone systeem, dat ook met NMEA2000 werkt. Het Czone heeft deels een eigen netwerk, maar via een netwerkbrug staat het toch in verbinding met de rest van het navigatienetwerk. Ik beschreef dat ook uitgebreid in het vorig bericht Net 1 kabeltje te kort op motorjacht Xanthiona.
Tijd om dus eens te kijken wat er allemaal gebeurt op het netwerk. In eerste instantie had ik in de VS een Czone NMEA-USB converter bestelt, maar een Maretron NMEA-USB converter geleverd gekregen. Eerder schreef ik al dat ik dacht dat het geen verschil zou maken. Dus wel. De Czone modules configureren lukt echt alleen met de Czone NMEA-USB converter. Via Ebay op de kop getikt. Twee weken geleden lukte het om met de Czone interface het systeem aan de praat te krijgen.
Ondertussen had ik ook de software van YachtControl aangeschaft die ideaal zou werken met alle apparatuur via NMEA2000 via een NMEA-USB converter. Maar niet met die van Maretron. Volgens YachtControl alleen met de NMEA-USB converter van Actisense. Nog maar een kastje erbij (uit Nederland). Met elk kastje komt ook eigen software. Via Maretron N2K Analyzer en de Actisense NMEAReader heb ik een goed beeld wat er op het NMEA2000 netwerk gebeurt.
Van Actisense heb ik ook de omzetter van de analoge motorgegevens naar NMEA2000 gekocht (nog een kastje). Om de gegevens van de Victron Quatttro om te zetten naar NMEA 2000 is een VE.bus naar NMEA2000 converter opgenomen in het systeem (nog een kastje). YachtControl wil ik voornamelijk gaan gebruiken om het hele navigatiesysteem, de motorgegevens, de tankgegevens, de 230 V en 24 V te monitoren.
Voor de navigatie wordt uiteindelijk PCNavigo gebruikt, maar voorlopig liet YachtControl ook erg fraai zien via NMEA2000 hoe druk het is in de buurt van Oberwinter op een doordeweekse dag op de Rijn met het AIS.
Ondanks alle kastjes en de hulpprogramma’s lukte het me het afgelopen weekend echter niet om de Simrad Autopilot de roerstandgegevens van de Simrad RF25 roerstandmeter te laten begrijpen. De Simrad NSS7 plotter begreep het wel en toont keurig netjes de stand van het roer. Dit vergt nog enige studie.































