Boegschroef aangesloten op motorjacht Xanthiona
Geplaatst door Jurjen Hoekstra in Electrisch, Motor op 2 juli 2013
De boegschroef was al door de werf geplaatst bij de bouw van ons motorjacht Xanthiona, maar ik had hem nog niet aangesloten. We zijn zonder gebruik van de boegschroef naar Bonn gevaren, ervaren schippers kunnen dat, zo zonder boegschroef (ik ben geen ervaren schipper). Met het plan om mogelijk deze zomer wat te varen leek het me beter om de boegschroef aan te sluiten zodat ik in geval van nood dat in ieder geval beschikbaar heb.
Meijer Boot Service (meijerbootservice.nl) die al een groot deel van de techniek van de motor en aandrijving heeft gedaan is effe op en neer naar Bonn gekomen om nog wat kleine reparaties uit te voeren en tevens te assisteren bij het aansluiten van de boegschroef. De week ervoor had ik al een 2-tal flinke Optima’s Yellow Top gekocht bij YachtFit Scheepselektra (yachtfit.nl) en de voorbereiding gedaan om deze goed vast te zetten vlak bij de boegschroef.
Het resultaat: boegschroef SidePower SE 170/250TC, hoofdschakelaar (electrisch, samen met motorcontactslot), zekering 500 A, Yellow Top 24 V, automatische druppel lader CTEK 24 V:
Voortgang bij timmerwerk midden- en voorschip motorjacht Xanthiona
Geplaatst door Jurjen Hoekstra in Afbouw, Interieur op 3 juni 2013
In het middelste en voorste gedeelte van ons motorjacht Xanthiona is inmiddels ook een deel van de zijwanden betimmerd. Weer het gebruikelijke tijdrovende pas- en meetwerk rondom de patrijspoorten en nu heb ik ook ervaring opgedaan met het betimmeren van het meer ronde deel van de Xanthiona. Daar kun je niet zomaar de ene plaat naast de andere spijkeren, maar moet je de platen nogal wat aanpassen zodat het enigszins de ronding van de buitenwand volgt.
Na een aardige discussie over hoeveel gasten we maximaal tegelijkertijd verwachten lanceerde mijn echtgenote het idee om in de grote gastenkamer extra stapelbedden te maken in de vorm van een bedbank. Hij dient normaal als zitbank in de gastenkamer, maar wanneer nodig kan de rugleuning omhoog worden geklapt en samen met het zitgedeelte is het dan een stapelbed. Op de foto heb ik (links) het zitgedeelte van de bank gesimuleerd om te zien hoe we uit komen met de vloeroppervlakte. Rechts zie je met de latten waar het 2-persoons (gasten) bed komt. Achter het 2-persoonsbed komt rechts een klein buro en links achter de bedbank komt een flinke grote bergkast. De doorgang wordt groter door een matras voor het 2-persoonsbed te nemen die aan het voeteneind smaller is. Dat maakt de berging (voorste gedeelte) beter toegankelijk.
Links de bedbank dat wanneer nodig als stapelbed dient.
Bij het timmeren rekening houden met het ronde midden- en voorschip
Hier zie je de ronding nog beter
Vorderingen aan het elektrisch van motorjacht Xanthiona
Geplaatst door Jurjen Hoekstra in Afbouw, Electrisch op 12 mei 2013
Even geen getimmer en werk aan het sanitair maar weer even aandacht voor het technische deel. De Czone artikelen die de basis vormen van het 24 V deel zijn inmiddels uit de VS gearriveerd. Deze artikelen zijn besteld bij perrimarinesales.com voor ca. 1000 -1200 euro goedkoper dan in Nederland. Het voordeel is afhankelijk van de dollarkoers, de transportkosten en de invoerbelasting en BTW die je alsnog in Nederland moet betalen.
In 1 van de vorige berichten schreef ik over de vereenvouding van het 24 V deel: Vereenvoudiging-en-aanpassing-electrisch-schema-motorjacht-xanthiona. Hetzelfde doe ik met het 230 V deel. In principe wordt alle huishoudelijke zaken (licht, waterdruk, keukenapparatuur, toilet, afvoer water, etc.) 230 V. Om te voorkomen dat er overal schakelaars (en bedrading) komen voor het licht, wordt het licht bediend via kleine aanraakschermen en door sensoren op de trap, de hal en de badkamers. Deze techniek van ‘home automation’ is gebaseerd op het KNX protocol dat in Europa door veel fabrikanen wordt ondersteund. Ze maken elke hun eigen versies van diverse modules die via het KNX protocol onderling onafhankelijk van het merk met elkaar kunnen samenwerken. Voor meer informatie zie: knx.org.
Met de speciale ETS software zijn de modules te programmeren vanaf de PC (via USB koppeling) en kun je bijvoorbeeld als je de badkamer binnenloopt met een bewegingssensor automatisch het licht en een afzuiging aan laten gaan. Dan kun je de module zo programmeren dat het licht bijvoorbeeld uitgaat 30 seconden nadat er geen beweging meer is en dat de afzuiging pas na 5 minuten stopt. Dit scheelt dus diverse schakelaars. De woonkamer, keuken en de slaapkamers krijgen een aanraakscherm waarmee je de diverse lichten in een kamer kunt aan of uit schakelen. Ik heb gekozen voor modules en aanraakschermen van Zennio (Zennio.com). De modules en scherm zijn verbonden met elkaar via een (KNX) databus. Het aanraakscherm heeft ook een thermostaat in zich voor afzonderlijke verwarming van elke kamer en kan met een afstandsbediening worden bediend. Het programmeren van de diverse functies op het aanraakscherm kan zo zijn dat je met 1 knop meerdere lichten aan/uit zet, maar je kunt ook een functie programmeren ‘naar bed’ waardoor bijvoorbeeld 1 minuut later alle lichten uit gaan.
De keuze voor de modules en scherm van Zennnio is tevens gebaseerd op de prijs, ze zijn niet zo gek duur: aanraakscherm 240 euro, schakelmodules 220 euro. Natuurlijk wel een investering als je 5 schermen en 7 modules nodig hebt, maar aan de andere kant bespaar je op schakelaars en bedrading. Het geeft natuurlijk extra gebruiksgemak en uitbreidingsmogelijkheden voor de toekomst. Zo kun je er diverse alarmen mee koppelen, scenes programmeren zodat het lijkt alsof je aanwezig bent, etc. De schermen en modules zijn besteld bij voltus.de die een mega en betaalbare sortering heeft van elektrische artikelen. Alleen de speciale KNX kabel heb ik bij eibmarkt.com besteld. Hier vond ik een heel aardig artikel over een jacht dat ook volledig is volgebouwd met ‘home automation’ spullen en zelfs een koppeling is gemaakt met het NMEA (24 V) deel en een groot deel van het monitoren van het jacht via KNX gebeurt: motorjacht Konnexxa.
Afgelopen week heb ik een testopstelling in elkaar geknutseld en dit weekend besteed aan het pionieren met de ETS software. Inmiddels werkt alles zoals verwacht en kan ik het systeem verder uitbreiden en aanbrengen.
Verzameling NMEA2000 (in doos), KNX en ‘gewone’ elektrisch artikelen
KNX testbank met Zennio aanraakscherm en modules gekoppeld aan PC
Geprogrammeerd aanraakscherm
Badkamer motorjacht Xanthiona gerubberd
Geplaatst door Jurjen Hoekstra in Afbouw, Interieur, Sanitair op 30 april 2013
De wanden en vloeren van de badkamer in de achterkajuit zijn ingesmeerd met een speciale waterdichte rubber laag. Dit om te voorkomen dat er water achter de tegels komt en het multiplex indringt. Het product van Knauf (duschdicht) komt met een speciale band voor in de hoeken om ook scheuren te voorkomen.
Inmiddels is de afvoerpomp van de douche en wasbak in de motorruimte verplaatst en werkt zoals het moet.
Rubber afdichting op de wanden van de badkamer
Verder werk aan sanitair motorjacht Xanthiona
Geplaatst door Jurjen Hoekstra in Afbouw, Sanitair op 23 april 2013
Het waren rommelige weken de laatste tijd. Veel tijd is gespendeerd aan het rondkijken naar tegels, op maat gemaakte douchewanden, een doorloopverhitter (zoiets als een electrische geiser) en zo nog meer dingetjes. Ondertussen met van alles bezig en weer diverse zaken veranderd. Zo twijfelen we inmiddels over het eerder gekozen PVC clicklaminaat voor op de vloer, is de kleur van de te maken meubels van donker naar licht veranderd, zijn er 2 stapelbedden bij, is er divers electrisch materiaal voor het 24 Volts systeem (gebaseerd op NMEA 200o besteld en inmiddels in aantocht), spullen besteld voor de home-automation (op basis van KNX) voor het licht, electrische kabels besteld voor de 230 Volt en nog diverse andere zaken.
Vooral het zoeken naar geschikte tegels is een klein drama, we zijn inmiddels alle bekende bouwmarkten en diverse specialistische zaken afgeweest op zoek naar de ideale tegel (ze bestaan). Voordat de tegels er in kunnen (badkamer in de hoofdslaapkamer), moet wel de afvoer- en waterleidingen volledig zijn geïnstalleerd. Op bijgaande foto’s zie je dat ik bezig ben met de leidingen, de doucheafvoer en de Lomac 20 FFA afvoerpomp. Het zit natuurlijk weer wat tegen, de pomp voert niet zo goed af als verwacht, waarschijnlijk omdat de vlotter niet vlot genoeg reageert. Nu heb ik de pomp omgedraaid, dat lijkt iets beter, maar ik twijfel of de pomp wel de 6 cm lager staat zoals in de handleiding beschreven. Dan moet ie op een minder gunstige plek worden gemonteerd. Morgen maar eens proberen.
De laatste leidingen voor de badkamer in de hoofdslaapkamer
De Lomac 20 FFA (230 V) afvoerpomp voor douche en wasbak
Drain (afvoer) van de douche moest verstevigd worden
Timmerwerk badkamer in achterkajuit motorjacht Xanthiona klaar
Geplaatst door Jurjen Hoekstra in Afbouw, Interieur, Sanitair op 22 maart 2013
Schijn bedriegt. Het leek even stil maar ondertussen wordt er hard doorgewerkt. Het timmerwerk van de en-suite badkamer in de achterkajuit van ons motorjacht Xanthiona is klaar. Natuurlijk weer het nodige pas- en zaagwerk dat altijd meer tijd kost dan je denkt, maar het is nu zover dat er in principe de tegels op kunnen. In het gedeelte waar de douche komt heb ik alles met Sikaflex gelijmd en gekit, hier over heen komt nog een speciale waterdichte laag voordat de tegels er op gaan. De leidingen verdwijnen onder de opstaande rand langs de wand. Door die opstaande rand zullen ook een aantal leidingen, zoals bijvoorbeeld voor de buitendouche en een dekwasaansluiting naar het achterschip gaan.
De badkamer wordt met een glazen wand gescheiden van het slaapgedeelte, dat houdt de slaapkamer mooi licht. Ik moet nog wel een goeie oplossing verzinnen voor afzuiging van de vochtige damp na het douchen.
Links de douche, midden de wasbak provisorisch geplaatst.
Rechts komt het toilet
Vereenvoudiging en aanpassing electrisch schema motorjacht Xanthiona
Geplaatst door Jurjen Hoekstra in Electrisch op 25 februari 2013
Het afgelopen weekend heb ik me nog eens herbezonnen op het eerder bedachte electrische schema voor ons motorjacht Xanthiona. In het ontwerp voor het 230 Volts deel is weinig veranderd. Uitgangspunt is nog steeds: alles huishoudelijk op 230 V, inclusief toilet, afvoer grijs/zwart water en CV.
Voor het 24 Volts deel heb ik het eerder ontworpen schema anders opgezet. In principe wil ik het electrisch schema zo eenvoudig mogelijk hebben, zonder al te veel kabels en componenten. Een reden om eerder al te kiezen voor een ‘distributed power’ systeem van Bep Marine, het Czone (zie motorjacht Xanthiona digitaal). Nu is er een scheiding aangebracht tussen datgene wat je nodig hebt om veilig te varen en te sturen en het overige. Gaat er wat mis dan moet je ten alle tijde veilig kunnen blijven varen en eventueel storing zoeken. Dit betekent dat de electrische motor/gashandel, roerstandaanwijzer, de boeg- en hekschroef en de joystick voor de binnenbesturing op de startaccu’s zijn aangesloten met 1 (electrische) hoofdschakelaar. Als extra veiligheid bediening alleen mogelijk nadat contactslot van motor is aangezet.
Voor alle navigatie-apparatuur leek ik eerst aardig op weg om het schema eenvoudiger te maken. Ik heb o.a. bijna alle schakelaars er uit gegooid en ga het meeste aan/uit zetten via de beeldschermen. Ik gebruik dus het Czone (op basis van NMEA 2000) systeem, maar realiseerde me ook dat er vele dagen zijn dat ik niet vaar, maar wel de stand van alle tanks (drinkwater, zwartwater, diesel en gasolie) wil weten zonder het hele systeem aan te zetten. Ook handig als je altijd kunt zien wat je accu’s doen en of je nog walstroom hebt. Om te voorkomen dat je de meters dubbel uitvoert (analoog en digitaal via Czone), sluit ik nu een deel van het Czone netwerk rechtsreeks aan op de serviceaccu zonder tussenkomst van een hoofdschakelaar. Dit deel wordt gescheiden van de rest via een netwerkbrug. Ook de bediening en uitlezing van de Victron Quattro omvormer/lader verloopt via dit deel en wordt samen met de stand van de tanks op een aanraak-beeldscherm weergegeven.
Het overige krijgt de 24 V via een electrische hoofdschakelaar vanaf de serviceaccu. Hier breng ik nog weer een scheiding aan in het netwerk tussen datgene wat nodig is om de apparatuur aan/uit te zetten en het deel wat nodig is om navigatie-informatie uit te wisselen. Ook hier een netwerkbrug. Ook kies ik bijvoorbeeld voor een NMEA 2000 GPS, AIS, dieptemeter, etc. Dit scheelt deels wat kabels. Echter bij de bestudering van alle installatiehandleiding afgelopen weekend kwam ik er achter dat er toch ook weer apparatuur is die een eigen voeding nodig heeft, zoals de marifoon, structurescan, autopilot computer, etc. Tevens bleek dat bepaalde Simrad apparatuur via Ethernet en SimNet op het Simrad NSS scherm moet worden aangesloten. Al met al werd het schema minder eenvoudig dan gehoopt, maar op dit moment ben ik er wel zo’n beetje uit. Nu weet ik ook wat ik aan Czone spullen moet bestellen. Overigens als ik bijvoorbeeld kies om geen structure scan van Simrad op te nemen maar een gewone NMEA 2000 dieptemeter, dan vervalt de voedingskabel en ook een ethernetkabel, het kan dus nog eenvoudiger. De keus voor de RF25 roerstandaanwijzer is ook vanwege de NMEA 2000 nu kan die in de motorruimte op het netwerk worden aangesloten en hoeft de kabel niet met het Simrad NSS beeldscherm te worden verbonden. De AIS heeft overigens wel apart ook weer voeding nodig (24 V).
Voor het ontwerp van het NMEA2000 deel heb ik de richtlijn van Maretron gebruikt: Maretron Network Installation Guide. Voor aanvullend advies kun je ook op de Maretron website kijken maretron.com. Maretron stelt een gratis ontwerp programma beschikbaar dat een enorme goeie hulp biedt bij het maken van je eigen NMEA2000 schema.
Zie hieronder voor het schema van het netwerk deel. Hier een link naar de engelse versie: NMEA2000 network diagram 14 Almarine 1700 english. Als iemand nog advies heeft, dan hoor ik het graag.
Schema NMEA2000 – 24 V navigatiedeel motorjacht Xanthiona
Achterwand achterkajuit motorjacht Xanthiona eindelijk klaar
Geplaatst door Jurjen Hoekstra in Afbouw, Interieur op 24 februari 2013
Weer een wand klaar, nu de achterwand van de achterkajuit. Dat geeft tenminste weer wat voldoening. In het vorige bericht schreef ik al dat het nogal wat moeite heeft gekost, ik wil ook alles een beetje haaks hebben, zoveel mogelijk waterpas, al het gezaagde hout wordt geschuurd (grof en fijn) en de randen worden 2 x in een randsealer gezet. Dus het kost wat tijd. Na een week terugkijken vraag ik me dan ook wel eens vertwijfeld af: is dat alles wat ik heb gedaan, maar ja al het onzichtbare reken- en paswerk, het schuren en verven zie je niet. Mogelijk maak ik het ook te netjes en te precies. Ik vind het in ieder geval een prima resultaat. Oordeel zelf:
Het eindresultaat van de achterwand
De voorste plaat van de nachtkastjes staan nog los, daar kan ik nog lades maken
Een week passen, meten, zagen en schuren
Tussenstand achterwand motorjacht Xanthiona
Geplaatst door Jurjen Hoekstra in Afbouw, Interieur op 8 februari 2013
Even een klein berichtje over de tussenstand van de achterwand van ons motorjacht Xanthiona. De beide zijwanden waren al klaar en daar heb ik uitgebreid over geschreven. Om niet over elk stukje hout of plaat een lang verhaal te houden, zie je hieronder een paar foto’s die de tussenstand van de achterwand van de achterkajuit weergeven.
Vierkante frames om de ramen
Bij de vierde verzaagde plaat paste het perfect
Stukje zijwand om het toilet te verbergen
Volledig aanzicht
Ik overweeg een koof te maken in de plaat aan de andere kant
Stuurboordwand van achterkajuit motorjacht Xanthiona is klaar
Geplaatst door Jurjen Hoekstra in Afbouw, Interieur op 27 januari 2013
Een kleine vier weken heeft het geduurd voordat de wand aan de stuurboord kant klaar was. Dat viel dus weer tegen, uiteindelijk kost het allemaal meer tijd. Eind van de maand had ik de gehele achterkajuit klaar willen hebben. Met de ervaring van deze wand zal dat dan wel bijna eind februari worden. Uiteindelijk zijn het ook maar 4 avonden dat ik aan het afbouwen kan werken en de maandag is niet mijn beste dag als ik ’s ochtends vroeg al vanuit Nederland vertrek. Het plaatwerk zaag ik zo nauwkeurig mogelijk, maar er moet wel es wat gevijld of geschuurd worden en dan alle randen in de sealer. Dat moet ivm de 20 jaar garantie op het plaatwerk. Achter het plaatmateriaal wordt de isolatie aangebracht en al met al kost dat dus de nodige tijd. Enfin, de foto’s laten de verschillende stappen zien.
Onderste plaat erop
Isolatie boven en multiplex op de patrijspoort
Wand klaar
