Archief voor Categorie Apparatuur & electronica

Eerste proefvaart motorjacht Xanthiona na upgrade

Op vrijdag 10 juli hebben we eindelijk de eerste proefvaart gemaakt met ons motorjacht Xanthiona na de upgrade naar NMEA2000. De afgelopen maanden heb ik besteed aan het vervangen van de provisorische 24V elektra en de weinige instrumenten die we in het begin hadden geïnstalleerd om de Xanthiona naar Duitsland te varen.

Je kunt in de vorige berichten lezen hoe ik met behulp van het Czone ‘distributed power’ systeem een 24V systeem heb ingericht dat volledig via NMEA2000 met een touchscreen is te bedienen. Op een viertal plaatsen in het jacht zijn Czone modules aangebracht die onderling verbonden zijn met een NMEA2000 databus. Via een tweetal geprogrammeerde knoppen op het Simrad touchscreen is alle apparatuur aan te zetten die nodig is voor een tocht.

Een tweede NMEA2000 databus is aangebracht om alle navigatieapparatuur en de instrumenten onderling te koppelen en hun NMEA2000 informatie met elkaar uit te wisselen.

Nieuw dashboard Xanthiona

Nieuw dashboard Xanthiona

Op het nieuwe dashboard op de flying bridge volstaat het op afstand aanzetten van de hoofdschakelaar voor de 24V voor de motor/boegschroef/elektronische gashendel en de hoofdschakelaar voor alle navigatieapparatuur. Met 2 x drukken op het Simrad touchscreen is alle apparatuur bedrijfsgereed.

We hebben ongeveer 1.5 uur op de Rijn gevaren zonder problemen met de elektronica. De beneden stuurstand met de Simrad FU80 joystick (via NMEA2000) heb ik nog niet gebruikt. Zo ver zo goed.DSC02076 DSC02087 DSC02104 DSC02115

1 reactie

AXIWI assisteert motorjacht Xanthiona bij het afvaren en aanleggen

Jarenlang heb ik het internet afgezocht op zoek naar een goed communicatiemiddel om ons te ondersteunen bij het afvaren en aanleggen van ons motorjacht Xanthiona. Elke watersporter kent het beeld wel van een boot in een sluis waar iets mis gaat en de schipper vervolgens tegen vrouw en kinderen te keer gaat. Ook ik heb me hier wel eens schuldig aan gemaakt, ondanks mijn meestal coole houding en ‘geen paniek’ mentaliteit. Dat wil ik in de toekomst voorkomen en gelukkig is er nu het AXIWI systeem (AXIWI.nl).

Aangetroffen in het Zilt Magazine als advertentie, had AXIWI direct mijn aandacht. Het enige wat ik tot nu toe als goed intercom systeem had gevonden was het Eartec Simultalk systeem. Dit is in Europa bijna niet te krijgen en als je het uit de VS laat komen moet je ook transport- en importkosten betalen. Inmiddels had ik al eens een klein walkie-talkie systeem gekocht met microfoons die reageren op je stem (zogenaamde VOX). In de praktijk viel dat reageren op de stem erg tegen en een deel van het systeem was wel erg priegelig.

De kleine AIXWI AT-320

De kleine AIXWI AT-320

AXIWI, geleverd door Axitour (www.axitour.com), is een stuk kleiner en handzamer dan het Eartec systeem en belooft eenvoud in bediening. De systemen kunnen worden toegepast voor rondleidingen, educatie, scheidsrechters , musea, congressen, fietsen, sport en voor ons in het bijzonder, watersport. De basis is de kleine AXIWI AT-320 en ik heb gekozen voor de sport headset/microfoon, de HE-002. In tegenstelling tot de Eartec waar slechts 2 personen tegelijkertijd kunnen spreken, kunnen met het AXIWI systeem 3 personen tegelijkertijd met elkaar communiceren.

Zo zie ik dat ook voor me. Met voorkeur met z’n drieën de Xanthiona aanleggen. In het vorige bericht schreef ik al dat het onmogelijk is om vanaf de flying bridge te assisteren bij het aanmeren. Ook het vrijboord van de Xanthiona is zo hoog dat het voorop bij de boeg onmogelijk is een lijn om een bolder mikken op een lage steiger. Achter bij het zwemplateau afstappen, naar voren lopen, daar de lijn om de bolder gooien en terug aan geven naar de persoon voor op het schip, dat zal de praktijk worden denk ik. Kans genoeg dat er van alles mis gaat en dat communicatie nodig is. Ik voorzie, dat uitgerust met het AXIWI systeem, dit nu gaat lukken zonder geschreeuw en zonder dat iemand ontstemd raakt. Dat houdt het plezier van het varen er tenminste in.

De bediening van het AXIWI is eenvoudig volgens de handleiding. Druk tegelijkertijd gedurende 2-3 seconden op aan/uit en volume toets en het systeem komt na 2 piepjes in ‘master’ mode. Een klein led lampje op de AT-320 brandt continu ter indicatie dat het toestel gebruiksgereed is. In ons geval hebben 2 anderen dan ook een AT-320 en zij drukken 2-3 seconden op de aan/uit en het toestel is na 1 piepje direkt klaar als ‘slaaf’. Bij hun knippert het ledje. 1x de grote S toets indrukken en je kunt urenlang communiceren tussen de 3 toestellen.

Compacte oortelefoon AXIWI HE-002

Compacte oortelefoon AXIWI HE-002

Het toestelletje is nauwelijks groter dan een luciferdoosje en de sport oortelefoon is ook lekker compact. Vandaag hebben we het in huis even geprobeerd en dat ging goed. Even naar de 4e verdieping gelopen en nog steeds contact. De sport oortelefoon was comfortabel om te dragen. Binnenkort nemen we het mee naar de Xanthiona en dan gaan we het uitgebreider testen. Samen met de vorige week geïnstalleerde Hydronautica afstandsbediening zijn dit volgens mij wel de ultieme hulpmiddelen op een groot jacht bij het afvaren en aanleggen. Ik zal na de zomer nog een vervolg berichtje schrijven over onze ervaringen met het AXIWI systeem.

1 reactie

Motorjacht Xanthiona met afstandsbediening

Dit weekend heb ik het Hydronautica Remote Motor Control (RMC) geïnstalleerd. Dit systeem maakt het mogelijk om met 1 afstandsbediening de motor, boeg- en hekschroef en anker te bedienen. Alhoewel dit systeem op de verlanglijst stond voor de toekomst, kon ik enkele maanden geleden aan een geschikt systeem komen voor een vriendelijke prijs. Zie ook Hydronautica.nl.

Ik zie wel voordelen in een afstandsbediening tijdens het afvaren en vooral aanleggen. Omdat de hoofdstuurpositie op de flying bridge is, is het onmogelijk om daarvandaan te assisteren bij het aanleggen en vastmaken van het motorjacht. Ook het vrijboord van de Xanthiona is hoog, weinig kans om van die hoogte een lijn om een bolder op een lage steiger te mikken. Aanleggen zal een kwestie worden van via het zwemplateau af stappen en dan naar voren lopen om daar de lijnen aan te nemen. Aanleggen zal makkelijk gaan als je met z’n drieen bent, echter ik wil ook in staat zijn om het jacht met behulp van de afstandsbediening alleen aan te leggen.

Ik denk dat het kan. De Xanthiona min of meer op zijn plek varen, voor lijn gereed houden, achterlijn vast maken (eventueel afstappen via zwemplateau), jacht onder controle houden met afstandsbediening, voorlijn vast maken. Ik zal eerst wel flink moeten oefenen.

WP_20150607_001

De control box van het Hydronautica systeem

Het installeren van de Hydronautica RMC ging vlot. Drie draden naar de elektronische motorhendel, 3 draden naar de boegschroef en 3 naar het relais van de ankerlier (hekschroef heb ik nog niet). Ik had ook een keertje geluk, alle draden in 1 x goed. Sluit je ze verkeer om aan, dan ga je achteruit als je vooruit drukt of naar bakboord als je stuurboord drukt.

WP_20150607_002

De Hydronautica afstandsbediening

Tevens heb ik de hoorn op het digitale Czone systeem aangesloten. Ik kan nu digitaal claxonneren. Althans dat dacht ik. Alleen deed ie het niet. Na wat zoeken bleek de hoorn zelf niet meer te functioneren van jarenlang niet gebruiken. Een paar flinke meppen er op en hij was weer los.

WP_20150607_007

De Czone (output interface) op de flying bridge: nu digitaal claxonneren

Verder heb ik de 2de monitor aangesloten, de bedrading aangebracht voor het op afstand bedienen (met sleutelschakelaar) van de centrale 24 V schakelaar, de 24 V schakelaar voor de motor en de 24 V schakelaar voor de navigatie. Ook heb ik nog diverse bedrading van de 24 V, het Czone systeem en de NMEA2000 gefatsoeneerd en definitief aangebracht.

Het enige wat nog moet worden aangesloten is de interface voor de motorgegevens, de dieptemeter, het alarm voor het koelwater en het alarm voor te hete uitlaat. De laatste 2 zijn nog een pijnpunt waar ik nog steeds niet uit ben om die digitaal te maken.

Een reactie plaatsen

Meer NMEA2000 op motorjacht Xanthiona

De afgelopen maanden heb ik de nodige tijd besteed aan het installeren van het 24 Volt elektrisch systeem en aan de diverse navigatie-apparatuur van ons motorjacht Xanthiona. In de vorige berichten heb ik beschreven dat de 24 V gebruikers worden geschakeld via NMEA2000 als deel van het Czone systeem. Ook de navigatie-apparatuur zoals de roerstandmeter, autopilot, kaartplotter, AIS, etc. wisselen informatie uit op basis van NMEA2000.

Het gehele NMEA2000 netwerk is aangelegd en de meeste apparatuur is aangesloten. Tijdelijk had ik een probleem met de roerstandmeter en de autopilot die niet met elkaar wilden communiceren, maar na advies van Navico is dat inmiddels opgelost (de apparatuur teruggezet naar fabrieksinstellingen).

Status 24 V, 230 V en tanks

Status 24 V, 230 V en tanks

Ook de tankzenders werken via NMEA2000 en na kalibratie van de drinkwater en zwartwatertank vorige week, geven deze nu aan in welke mate ze vol of leeg zijn. Hier ondervond ik nog wel een probleem. Het Simrad NSS scherm heeft een mooi overzicht met de status van de 24 V, de 230 V en de tanks, precies wat ik altijd als informatie beschikbaar wil hebben. Helaas lukt het nog niet de Simrad NSS zo te configureren dat de indicatie voor het zwart water op het scherm ook daadwerkelijk de stand van de zwartwatertank is. Nu heb ik dit tijdelijk als grijs water geconfigureerd. De status van de brandstoftanks voor de centrale verwarming (en heet water) krijg ik niet op het scherm. Dat zal nog de nodige research vergen.

Wat ik nog ga proberen is om de informatie van de tanks zichtbaar te maken in de software van YachtControl. YachtControl heeft een monitorfunctie in de software waarmee je enorm veel informatie beschikbaar kunt maken. Hiervoor moet de navigatie PC wel aan staan. Ik had de hoop dat als de 24 V, 230 V en tank informatie op de Simrad NSS goed kan configureren, dat ik dat dan ook op het speciale Czone scherm kan tonen. Dit scherm was specifiek gekocht om 24 uur per dag aan te staan.

Wat ook niet lukte de afgelopen twee weken was het aansluiten/configureren van het koelwateralarm en het uitlaatalarm via NMEA2000. De beschrijving van Czone om beide alarmen op de Signal Interface van Czone aan te sluiten geeft net te weinig uitleg.

Op dit moment moet ik de dieptemeter en de NMEA2000 interface voor de motorinformatie nog installeren. ook de bediening van de hoorn gaat via NMEA2000 en moet nog worden aangesloten op de Switch Control Interface van Czone. De volgende (elektrische) projectjes zijn het aansluiten van de Hydronautica afstandsbediening voor de boeg-/hekschroef, vooruit/achteruit en het ankerlier. Ook komen er nog camera’s om de zijkanten van het jacht te kunnen zien.

Voor de diverse schermen op de flying bridge heb ik inmiddels een nieuw dashboard gemaakt. Dat was flink wat passen en meten om alles op een zo klein mogelijke ruimte te krijgen. Het eerste resultaat zie je op de onderstaande foto.

Nieuw dashboard voor flying bridge

Nieuw dashboard voor flying bridge

1 reactie

Het vierde element op motorjacht Xanthiona

Czone output module, 3x NMEA2000-USB interface en navigatie PC

Czone output module, 3x NMEA2000-USB interface en navigatie PC

Het 4de element van het 24 V en het navigatiesysteem concentreert zich rondom de 2de stuurpositie aan stuurboordzijde in de keuken. De hoofdstuurpositie is op de flying bridge waar vandaan je het jacht het best kunt overzien bij het manoeuvreren in havens, sluizen en als er weinig ruimte is. De 2de stuurpositie is voor als het slecht weer is of als je overzichtelijke lange stukken vaart.

Deze stuurpositie is het 4de deel wat nu vorm begint te krijgen bij het aanleggen van de 24 V elektriciteit en het navigatiesysteem. Een output module van het Czone systeem (zie vorige berichten) zorgt dat er 24 V is voor de gebruikers die bij de stuurpositie worden ingebouwd. Een ventilator loze PC functioneert een beetje als hart van het navigatiesysteem. Op de PC is aangesloten de Actisense NMEA2000-USB interface om informatie uit het NMEA2000 navigatiesysteem in het YachtControl programma zichtbaar te maken. YachtControl wordt gebruikt voor het monitoren van het navigatiesysteem. PC Navigo op dezelfde PC is voor het navigeren op een digitale kaart en om de AIS-posities van andere schepen in de directe omgeving op de kaart te plotten.

Op de PC draait ook nog NM2KAnalyser van Maretron die ook met een NMEA2000-USB interface op het navigatiesysteem is aangesloten om mogelijk problemen op te lossen. Czone heeft een eigen NMEA2000-USB interface voor het configureren van de Czone modules, ook deze is op de PC aangesloten.

Als de 21 inch monitor van de PC niet voor de navigatie wordt ingezet kan hij ook worden gebruikt als TV in de keuken. Naast de monitor staat de Simrad NSS7 die wordt gebruikt voor de bediening van het Czone systeem en de autopilot. Met slechts 5 geprogrammeerde knoppen op het scherm van de Simrad is het meest noodzakelijke voor het varen van de Xanthiona voor handen.

Monitor en SImrad NSS7

Monitor en SImrad NSS7

Helaas moest ik een concessie doen aan mijn idee om volledig zonder schakelaars te werken. Voor de ruitenwisser kreeg ik het door de ingewikkelde schakeling niet voor elkaar om dit via Czone te regelen. Toch maar een schakelaar op het dashboard. De 2de schakelaar op het dashboard is wel digitaal en is om via het Czone de hoorn te bedienen.

Bij de stuurpositie wordt later de Hydronautica module geïnstalleerd om met een afstandsbediening het schip makkelijker aan te kunnen leggen.

5 reacties

Het ene kastje is het andere kastje niet

In de lange puzzel om het navigatiesysteem samen te stellen, had ik gekozen voor apparatuur die allemaal samenwerkt via NMEA2000. NMEA2000 is in de basis eigenlijk een CAN systeem zoals dat ook veel in autos voorkomt. Voor de watersport is dit aangepast tot NMEA2000. Je kunt willekeurige apparatuur van een willekeurige fabrikant laten samenwerken via NMEA2000. Zo langzamerhand had ik de spullen compleet, hier en daar wat gekocht via Ebay en Amazon uit Engeland, Duitsland en de VS. Het is bijna allemaal apparatuur van Simrad (plotter, dieptemeter, roerstandmeter, autopilot, AIS, GPS, kompas).

Alle bekabeling en de tankzenders zijn van Maretron. De navigatieapparatuur en de overige 24 V apparaten worden geschakeld via het digitale Czone systeem, dat ook met NMEA2000 werkt. Het Czone heeft deels een eigen netwerk, maar via een netwerkbrug staat het toch in verbinding met de rest van het navigatienetwerk. Ik beschreef dat ook uitgebreid in het vorig bericht Net 1 kabeltje te kort op motorjacht Xanthiona.

Maretron N2K Analyser om het NMEA2000 netwerk uit te lezen

Maretron N2K Analyser om het NMEA2000 netwerk uit te lezen

Tijd om dus eens te kijken wat er allemaal gebeurt op het netwerk. In eerste instantie had ik in de VS een Czone NMEA-USB converter bestelt, maar een Maretron NMEA-USB converter geleverd gekregen. Eerder schreef ik al dat ik dacht dat het geen verschil zou maken. Dus wel. De Czone modules configureren lukt echt alleen met de Czone NMEA-USB converter. Via Ebay op de kop getikt. Twee weken geleden lukte het om met de Czone interface het systeem aan de praat te krijgen.

actisense overview

Actisense NMEAReader leest ook wat er gebeurt op het NMEA2000 netwerk

Ondertussen had ik ook de software van YachtControl aangeschaft die ideaal zou werken met alle apparatuur via NMEA2000 via een NMEA-USB converter. Maar niet met die van Maretron. Volgens YachtControl alleen met de NMEA-USB converter van Actisense. Nog maar een kastje erbij (uit Nederland). Met elk kastje komt ook eigen software. Via Maretron N2K Analyzer en de Actisense NMEAReader heb ik een goed beeld wat er op het NMEA2000 netwerk gebeurt.

Van Actisense heb ik ook de omzetter van de analoge motorgegevens naar NMEA2000 gekocht (nog een kastje). Om de gegevens van de Victron Quatttro om te zetten naar NMEA 2000 is een VE.bus naar NMEA2000 converter opgenomen in het systeem (nog een kastje). YachtControl wil ik voornamelijk gaan gebruiken om het hele navigatiesysteem, de motorgegevens, de tankgegevens, de 230 V en 24 V te monitoren.

Druk op de Rijn

Druk op de Rijn

Voor de navigatie wordt uiteindelijk PCNavigo gebruikt, maar voorlopig liet YachtControl ook erg fraai zien via NMEA2000 hoe druk het is in de buurt van Oberwinter op een doordeweekse dag op de Rijn met het AIS.

Ondanks alle kastjes en de hulpprogramma’s lukte het me het afgelopen weekend echter niet om de Simrad Autopilot de roerstandgegevens van de Simrad RF25 roerstandmeter te laten begrijpen. De Simrad NSS7 plotter begreep het wel en toont keurig netjes de stand van het roer. Dit vergt nog enige studie.

Wel roerstand op de Simrad plotter

Wel roerstand op de Simrad plotter

1 reactie

Net 1 kabeltje te kort op motorjacht Xanthiona

Een goede voorbereiding is het halve werk. Althans ik probeer de geplande werkzaamheden voor het lange weekend dat ik nu elke 2de week naar ons motorjacht Xanthiona ga, zo goed mogelijk voor te bereiden. Ook afgelopen weekend had ik voor de komende klus allerlei (accu)kabels op lengte laten maken, diverse onderdelen gekocht, thuis een testopstelling gemaakt, een configuratiebestand samen gesteld en na 2 ½ dag hard ploeteren kwam ik uiteindelijk 1 kabeltje te kort om het Czone ‘distributed power’ systeem dit weekend werkend te krijgen.

Het schema voor het Czone systeem in combinatie met het NMEA2000 systeem voor alle navigatie-apparatuur is al een onnoemlijk aantal keren aangepast op basis van allerlei gedachtes en theorie. Bij de installatie dit weekend bleek de praktijk toch weer anders te zijn en heb ik ter plekke nog verdere wijzingen aangebracht. Maar het zit erin.

Het paneel in de keuken met 24 V apparatuur en enige NMEA2000 informatie modules

Het paneel in de keuken met 24 V apparatuur en enige NMEA2000 informatie modules

Op onderstaand schema kun je het bekijken. Netwerk 1 is om 24 uur per dag met name de stroomvoorziening en het niveau van de 4 tanks te monitoren. Uitwisseling van gegevens via NMEA2000. Uiteindelijk kan dat ook via het internet op afstand. Netwerk 2 koppelt de meeste Czone modules aan elkaar en zorgt ervoor nadat de hoofdschakelaar van het 24 Volt systeem is aangezet dat een beperkt aantal apparaten van stroom wordt voorzien. Stroom voor de overige apparaten wordt aan of uit gezet via een voorgedefinieerde ‘mode’ of via een knop op het touchscreen. Het verloopt via NMEA2000.

Netwerk 3 is voor de uitwisseling van alle informatie tussen de navigatie-apparatuur. Gegevens zoals GPS locatie, snelheid, koers, etc. wordt allemaal via NMEA2000 op de bus gezet en gelezen door de apparatuur die het nodig hebben. Ook het pookje voor de besturing bij de binnenstuurstand geeft met NMEA2000 berichten door aan de autopilot die de stuurpomp bedient of we naar links of rechts moeten. De netwerken zijn onderling gekoppeld via een netwerk brug en alle informatie komt in principe waar het moet zijn.

In theorie. Want dat ene kabeltje van het Czone display wat ik nog mistte, maakte het niet mogelijk om na de installatie ook te checken of het daadwerkelijk werkt zoals bedoeld. Ik kan de Czone modules op 2 manieren configuren, of via het Czone display (als ik het kabeltje had) of via een speciale Czone NMEA2000-USB interface (die ik ook niet heb, kwam ik achter). De Czone NMEA-USB interface stond wel op mijn bestellijst, maar toen de grote order uit de Verenigde Staten kwam, was deze vervangen door een Maretron NMEA-USB interface. Ook goed dacht ik toen. Maar ik vermoed nu dat de Czone interface toch iets meer kan dan de Maretron, die gaf aan alleen de min of meer typische navigatie NMEA2000 berichten om te zetten. De Czone interface heb ik inmiddels via Ebay geschikt kunnen kopen.

Over 2 weken ga ik het opnieuw proberen. Of met het Czone display (met stroomkabeltje) of met de Czone USB-CAN interface.

3 netwerken, alles via NMEA2000

3 netwerken, alles via NMEA2000

1 reactie